Journal №3 (31) vol. 2 / 2020|KELM

WYKAZ ZAŁĄCZONYCH PLIKÓW

BARMY KIJOWORUSKIE W KOLEKCJACH UKRAIŃSKICH I ZAGRANICZNYCH: TECHNIKI WYKONANIA, CECHY ARTYSTYCZNE

Oleksandra Barbalat

aspirantka, wykładowca sztuki jubilerskiej Wydziału Sztuk Pięknych Instytutu Sztuki
Kijowskiego Uniwersytetu im. Borysa Grinczenki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-8682-9247
Anotation. Badanie koncentruje się na artystycznym rozumieniu kijoworuskich ceremonialnych ozdób na piersi – barmów, jako artefaktów artystycznych, które pozwalają lepiej zrozumieć punkty przecięcia kultury artystycznej poszczególnych ośrodków, ich wspólne lub odmienne prerogatywy twórcze i fakty pewnej jedności. Celem artykułu jest podkreślenie cech artystycznych i techniczno-technologicznych kijoworuskich barmów z krajowych i zagranicznych zbiorów muzealnych. W badaniu zastosowano podejście naukowe historyczno-kulturowe i artystyczno-projektowe połączone z metodami porównawczymi i prezentacyjnymi. Przedstawiono informacje o historycznych przesłankach pojawienia się ozdób na piersi w postaci naszyjników z okrągłymi medalionami na terytorium Rusi Kijowskiej. Podjęto próbę scharakteryzowania ośrodków Państwa Kijoworuskiego, w których produkowano i noszono oznaczone produkty. Rozważono czasy istnienia ozdób, a także artystyczne cechy ozdób, sposoby ich noszenia. Odzwierciedlone są główne odmiany eksponatów znanych ze zbiorów ukraińskich i zagranicznych, a także z rekonstrukcji. Wyjaśniono główne techniki i cechy poszczególnych technik pracy w wykonywaniu dzieł. Wyniki badań wskazują, że starożytne techniki wykonywania biżuterii dzisiaj, w warunkach postępu technologicznego w branży jubilerskiej, mogą wzbudzić duże zainteresowanie ze strony producentów i koneserów biżuterii. Zaproponowano wykorzystanie materiałów z tego badania do procesu tworzenia nowych ekskluzywnych kolekcji z gorącą emalią, filigranem, granulacją, grawerowaniem i czernieniem w celu zaktualizowania wysokiej jakości prezentacji w dziedzinie biżuterii krajów, które pochłonęły bizantyjsko-kijoworuskie tradycje jubilerskie.
Keywords: barmy; gorąca emalia; grawerowanie; filigran; granulacja; Ruś Kijowska; Bizancjum

PODWÓJNA REPRODUKCJA BAROKOWEGO MALARSTWA ŚCIENNEGO W WIELKIEJ CERKWI ZAŚNIĘCIA MATKI BOŻEJ ŁAWRY PECZERSKIEJ

Maryna Bardik

kandydat sztuki, główny pracownik naukowy Wydziału Badawczo-Rozwojowego Historii i Archeologii
Narodowego Rezerwatu Historyczno-Kulturowego Kijowsko-Pieczerskiego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-3092-8929
Anotation. Artykuł poświęcony jest wyjaśnieniu specyfiki monumentalnego malarstwa jednej z najsłynniejszych świątyń prawosławnych Ukrainy. Celem artykułu jest ujawnienie osobliwości odtworzenia barokowego malarstwa ściennego w Wielkiej Cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej (Soborze Zaśnięcia Matki Bożej) Ławry Peczerskiej w Kijowie. Metodologia badania opiera się na wykorzystaniu analizy historyczno-kulturowej i artystycznej do badania źródeł archiwalnych, fotografii, malowideł ściennych Wielkiej Cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej. Wyniki badań mają nowość naukową i praktyczne znaczenie. Po raz pierwszy zdefiniowano podwójny charakter odtworzenia barokowego malarstwa ściennego w Wielkiej Cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej. Jej współczesne malowidła są odtworzeniem malarstwa z XIX w., które z kolei było odtworzeniem malarstwa z lat 1772-1777 (a nie 1722-1730). Okazało się, że w trakcie rekonstrukcji artystycznych dokonywano zmian w poszczególnych kompozycjach (XIX w.), w dekoracji kompartymentów i cytowano kompozycje innych zabytków (malowidła współczesne). W artykule wprowadzono do obiegu naukowego oryginalny tekst programu malowideł ściennych (1837-1838) jako historyczną podstawę malowideł jeszcze niemalowanych kompartymentów i stworzenie kompletnej dekoracji Soboru Zaśnięcia Matki Bożej.
Keywords: sztuka ukraińska, kultura artystyczna, sztuka, malarstwo monumentalne, Sobór Zaśnięcia

DONIECKA SZKOŁA GRANIA DOMROWEGO

Svitlana Bilousova

docent Katedry Instrumentów Ludowych
Narodowej Akademii Muzycznej im. P.I. Czajkowskiego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0594-2035
Anotation. Artykuł poświęcony jest tworzeniu profesjonalnego ośrodku grania domrowego utworzonego w Doniecku. Ośrodek jest badany poprzez wykorzystanie pojęcia szkoły regionalnej. Wyróżnia się jej składniki: obecność lidera założyciela i jego zwolenników, którzy z powodzeniem ucieleśniają idee mistrza. Założycielem i przewodniczącym szkoły domrowej w Doniecku jest Valerii Ivko – wykonawca, naukowiec, pedagog, kompozytor i dyrygent. Stworzył holistyczny system nauki gry na instrumencie, który obejmuje kompleks teoretycznych podstaw i mechanizmów ich realizacji wykonawczej. Wśród elementów systemu metodycznego V. Ivka – badanie czasu muzycznego, artykulacji na domrze, tremolo jako specyficznego środka wyrazu. W artykule omówiono artykulacyjne odtworzenia odwrotnych struktur muzycznych typu jambicznego i trocheicznego. Szczegółowo badane są sposoby wymawiania takich struktur za pomocą grania domrowego. Zbadano rolę uczniów-zwolenników V. Ivka w rozwoju donieckiej szkoły zawodowej. Należy zauważyć, że stworzone przez niego podstawy teoretyczne wykraczają poza czysto domrowe granie, ponieważ są również wykorzystywane przez muzyków innych specjalności. Zbadano etapy rozwoju ukraińskich regionalnych szkół grania domrowego na przykładzie porównania Charkowskiego i Donieckiego ośrodków. Wskazano, że zwolennicy V. Ivka tworzą nowe ośrodki twórcze, wychowują własnych uczniów, a tym samym przyczyniają się do rozwoju i upowszechniania szkoły grania.
Keywords: Doniecka szkoła grania domrowego, Valerii Ivko, artykulacja na domrze, odwrotne struktury jambiczne i trocheiczne, gra muzyczna, domra

TRADYCJE I INNOWACYJNOŚĆ DUCHOWYCH UTWORÓW CHÓRALNYCH V. STEPURKA

Maryna Varakuta

kandydat historii sztuki, docent, profesor Katedry Historii i Teorii Muzyki
Uczelni spółdzielczej „Dniepropetrowska Akademia Muzyczna im. Michaiła Glinki” Dniepropetrowskiej Rady Obwodowej”
ORCID ID: 0000-0003-0863-8829
Anotation. Artykuł na przykładzie twórczości słynnego ukraińskiego kompozytora Viktora Stepurka bada problem stosunku tradycji i innowacyjności we współczesnych utworach chóralnych o tematyce duchowej, napisanych w ciągu ostatnich dwóch dekad. Należy zauważyć, że muzyka chóralna zajmuje ważne miejsce w twórczości V. Stepurka, a kompozytor zwraca szczególną uwagę na tematy duchowe, co zapewnia nam wszelkie podstawy do badania cech stylu metody twórczej i najważniejszych zasad duchowej twórczości chóralnej w kontekście ukraińskiej muzyki końca XX – początku XXI wieku. Metodologia badania opiera się na metodach historyczno-typologicznych i gatunkowostylowych. Metoda historyczno-typologiczna związana jest z problemami historycznej ewolucji ukraińskiej muzyki duchowej, gatunkowo-stylowa – z zagadnieniami analizy muzyki współczesnej. Nowość naukowa pracy polega na badaniu znanych, ale mało zbadanych kompozycji na chór, napisanych przez współczesnego ukraińskiego kompozytora, w których tradycje ukraińskiej muzyki duchowej są załamane, a jednocześnie współczesne trendy języka muzycznego są wyraźnie widoczne. Należy zauważyć, że miara stosunku tradycji do innowacyjności zależy od indywidualnego podejścia twórczego kompozytora, który musi odwoływać się do tekstów duchowych i tworzyć na ich podstawie oryginalne śpiewy. Wnioski wskazują, że tematyka artykułu może być kontynuowana na materiale duchowych utworów chóralnych napisanych przez współczesnych kompozytorów ukraińskich w ciągu ostatnich dwóch dekad.
Keywords: tradycje, innowacyjność, twórczość Viktora Stepurka, muzyka chóralna, tematyka duchowa, teksty psalmów

ROLA I MIEJSCE FUTURYZMU W TWÓRCZOŚCI POETY, TŁUMACZA, NAUKOWCA MYKOŁY BAŻANA: ANALIZA KULTUROZNAWCZA

Olha Vernyhorenko

główny prezenter programu redakcji audycji naukowo-poznawczych redakcji głównej audycji kulturoznawczo-poznawczych Grupy Artystycznej „UR-3” Kultura”
Spółki Akcyjnej „Narodowa Państwowa Teleradiokompania Ukrainy”, (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-5704-7924
Anotation. Cel pracy: Zbadanie roli i miejsca futuryzmu, jako unikalnego zjawiska filozoficzno-estetycznego, społeczno-politycznego, semantyczno-sensownego i literacko-artystycznego w twórczości poety, pisarza i naukowca Mykoły Bażana. Metodologia. Metodologia badania polega na zastosowaniu ogólnych metod badawczych analizy i syntezy, a także metod porównawczych, biograficznych, psychologicznych. Nowość naukowa. W pracy po raz pierwszy przedstawiono rozumienie kulturoznawczo-filozoficzne, zgodnie z teorią poznania historycznego opracowaną przez Heinricha Rickerta, miejsca i roli futuryzmu w życiu i twórczości Mykoły Bażana. Wnioski. Odwołanie się w pracy do osiągnięć naukowych niemieckiego filozofa, jednego z założycieli szkoły neokantyzmu w Badenii Heinricha Rickerta, a mianowicie opracowanej przez naukowców teorii poznania historycznego jako poznania indywidualnej i niepowtarzalnej rzeczywistości, która głosi wartość centralnego pojęcia, znacznie wzbogaciła badania metodologicznie. Pozwoliło to spojrzeć na futuryzm jako ciągłe poszukiwanie znaczeń i wartości oraz znaczenia wartości w ogóle. Futuryzm, w takim jego rozumieniu, odegrał niezwykle ważną rolę w twórczości Mykoły Bażana, wskazując na siłę sztuki Słowa, o którą warto było walczyć, a ta konfrontacja miała miejsce na ostrym ostrzu sowieckiego systemu totalitarnego, który przebiegał między życiem a śmiercią. Formalne odejście Mykoły Bażana, który znalazł się w szponach radzieckich służb specjalnych, od futuryzmu, jest tylko przejawem próby zachowania wartości, szansą na zachowanie pamięci o tych, którzy nie mogli się oprzeć nierównej walce.
Keywords: futuryzm, futuryści-spiraliści, kultura, przestrzeń kulturowa, wartość, język arogancki, Mykoła Bażan

WSPÓŁCZESNE KINO UKRAIŃSKIE JAKO CZYNNIK KSZTAŁTOWANIA ŚWIADOMOŚCI NARODOWEJ

Larysa Yepyk, Danyil Yepyk

Larysa Yepyk. Kandydat nauk historycznych, docent, docent Katedry Sztuk Pięknych, Muzykologii i Kulturoznawstwa Sumskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia A. S. Makarenki (Sumy, Ukraina)
Danyil Yepyk. Magistrant Dydaktyczno-Naukowego Instytutu Kultury i Sztuki Sumskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia A. S. Makarenki (Sumy, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-5160-6529, ORCID ID: 0000-0002-2740-6022
Anotation. Autorzy artykułu analizują stan ukraińskiej kinematografii początku XXI wieku pod względem jej wpływu na kształtowanie świadomości narodowej ludności ukraińskiej. W swoich badaniach autorzy stosowali metody historyczne i kulturoznawcze, stosując jednocześnie analizę porównawczą i uogólnienie, przeprowadzali ankietowania i kwestionariusze uczestników projekcji filmowych. Oddzielne wnioski wyciągane są podczas specjalnie zorganizowanych spotkań i dyskusji. Na przykładzie przyciągnięcia młodzieży studenckiej do oglądania i omawiania wielu współczesnych filmów ukraińskich przeanalizowano wartość, ideologiczny i semantyczny wpływ współczesnego kina ukraińskiego na społeczeństwo. Stwierdzono, że prawdziwa jakość ukraińskiego filmu jest konkurencyjna w sensie ideologicznym i wpływa na światopogląd widza, przyczyniając się do patriotycznego wychowania i kształtowania świadomości narodowej.
Keywords: kino ukraińskie, młodzież studencka, wychowanie patriotyczne, świadomość narodowa

OPRACOWANIE GRAFICZNE CZASOPISM USS I WYDAWNICTW OBOZOWYCH ZURL I URL KIERUNKU SATYRYCZNEGO (NA PRZYKŁADACH CZASOPISM „SAMOHOTNIK” I „LAZARONI”)

Viktor Mykhalevych

kandydat kulturoznawstwa, docent, docent Katedry Sztuk Pięknych
Kijowskiego Uniwersytetu im. Borysa Grinczenki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4847-5833
Anotation. Badanie poświęcone jest badaniu artystycznego projektu satyrycznych czasopism Ukraińskich Strzelców Siczowych (USS), a także obozowych wydań o kierunku humorystyczno-satyrycznym jeńców wojennych Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL) i Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL). Metodologia badań opiera się na metodach komparatywnych i historycznych, które pomagają prześledzić i zbudować odpowiednią chronologię i retrospektywę. Zastosowana analiza historyczna pozwala badać, identyfikować, porównywać i opisywać cechy kompozycji, stylistyki, typografii niektórych publikacji. W artykule podano chronologiczne dane wydań czasopism USS oraz obozowych wydań ZURL i URL kierunku satyrycznego. Prześledzono grafikę okładek i wizualne wypełnienie czasopism: „Samohotnik”, „Republikański Samohotnik”, „Lazaroni”. Przeanalizowano satyryczną grafikę O. Kurylasa i V. Kasiyana, którzy byli uważani za czołowych artystów wydawnictw „Samohotnik” i „Lazaroni”. Przedstawiono porównanie materiału wizualnego strzeleckich i obozowych czasopism satyrycznych. Dalsze badania naukowe mogą koncentrować się na twórczości ukraińskich karykaturzystów, którzy rozwinęli tradycje grafiki satyrycznej czasopism wojskowych strzelców siczowych, a także obozowego humorystycznego periodyku ZURL i URL.
Keywords: karykatura, rysunek, ilustracja, grafika satyryczna, wydanie satyryczne, wydania obozowe ZURL i URL, Mieszkanie prasowe USS

TWÓRCZOŚĆ POLSKICH MUZYKÓW W RECENZJACH OSTAPA NIŻANKOWSKIEGO

Uliana Molchko

docent Katedry Muzykologii i Fortepianu Dydaktyczno-Naukowego Instytutu Sztuki Muzycznej
Drohobyckiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. Iwana Franki (Drohobycz, obwód lwowski, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-1519-6053
Anotation. W artykule dokonano analizy dziedzictwa muzycznego i krytycznego ukraińskiego kompozytora, działacza kulturalno-edukacyjnego Galicji Wschodniej z początku XX wieku ks. Ostapa Niżankowskiego, co się publikował na łamach czasopisma „Diło”. Metodologia badań opiera się na metodach kulturowo-historycznyej i typologicznej. Na podstawie badań muzykologicznych określono tematykę publikacji O.O. Niżankowskiego, w których podkreślono ważne momenty życia koncertowego i kulturalno-edukacyjnego Galicji Wschodniej końca XIX początku XX wieku. Dokonano analizy dorobków twórczych kompozytorów ukraińskich i polskich, wybitnych śpiewaków, zespołów chóralnych. Rozważane cechy materiałów prasowych demonstrują, że publicystyczne dziedzictwo O.O. Niżankowskiego odzwierciedla ewolucję procesów artystyczno-dydaktycznych na drodze rozwoju formacji kultury ukraińskiej. Artykuł będzie dobrym gruntem dla badaczy rozwoju kultury galicyjskiej z końca XIX i początku XX wieku na drodze do rozwoju zawodowego w dziedzinie sztuki muzycznej.
Keywords: kultura muzyczna Galicji Wschodniej, Ostap Niżankowski, recenzja, „Diło”

TOŻSAMOŚĆ NARODOWA W PRACACH I. DRIAPACZENKI

Tetiana Miachkova

aspirantka Wydziału Teorii i Historii Sztuki
Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4315-2349
Anotation. Artykuł dokładnie podkreśla narodowy składnik dziedzictwa artystycznego ukraińskiego malarza i grafika I. Driapaczenki i ujawniono jego wartość dla historii ukraińskiej sztuki wizualnej pierwszej trzeciej XX wieku. Po raz pierwszy publikowane są obraz portretu Y. Ponomarenki (1931, kolekcja prywatna, Ukraina) i obraz „Na huśtawce (Wiejska rozrywka)” (1920, kolekcja prywatna, Federacja Rosyjska). Po raz pierwszy ogłoszono także nazwisko kobiety przedstawionej w obrazie „Paraska w święto” (1915, położenie nieznane).
Keywords: Iwan Driapaczenk, malarstwo, sztuka ukraińska, portret, pejzaż, sceny rodzajowe

ZASADY DRAMATURGII MUZYCZNEJ W FILMIE „WŁADCA PIERŚCIENI”

Anastasiia-Olena Pozharska

aspirant III roku studiów Katedry Muzykologii i Edukacji Muzycznej
Instytut Sztuki
Kijowskiego Uniwersytetu im. Borysa Grinczenki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-9879-4771
Anotation. W artykule omówiono zasadnicze oznaki dramaturgii muzycznej filmu „Władca Pierścieni”. Badając muzykę filmową filmów fantasy, naukowcy głównie zwracają uwagę na cechy stylistyczne, harmonijne i melodyjne, pozostawiając dramaturgię muzyczną bez uwagi. Zadaniem artykułu jest określenie rodzaju i zasad dramaturgii muzycznej filmu „Władca Pierścieni”. W analizie dramaturgii muzycznej zastosowano metodę kompleksowej analizy muzyki filmowej zaproponowaną przez T. Shaka, a także metody analizy dramaturgii muzycznej z prac V. Bobrovskoho, T. Chernovoi, L. Kazantsevoi, I. Sollertynskoho. W wyniku badań stwierdzono, że dramaturgia muzyczna filmu „Władca Pierścieni” należy do epicko-dramatycznego, kontrastowo-konfliktowego, fabularno-montażowego, romantycznego typu symfonicznego. W artykule powstały podstawowe zasady dramaturgii muzycznej „Władcy Pierścieni”. Po pierwsze, najbardziej niezapomniany jest poziom percepcji intonacyjno-składniowej. Po drugie, motywy muzyczne kontrastują ze sobą i wchodzą w konflikt. Po trzecie, konflikt muzyczny ma kierunek od dur do moll. Po czwarte, tematy mają rozwój muzyczny. Po piąte, warstwa muzyczna jest holistyczna, co jest oznaką symfoniczności. Po szóste, ważną zasadą jest lejtmotyw treściowy. Zasady te mogą mieć miejsce również w dramaturgii muzycznej innych filmów w gatunku fantasy, co wymaga dalszych badań.
Keywords: dramaturgia muzyczna, dramaturgia filmowa, muzyka filmowa z gatunku fantasy, Władca Pierścieni

AWANGARDA I REWOLUCJA W SZTUCE UKRAIŃSKIEJ I EUROPEJSKIEJ W LATACH 1910-1930

Anna Puzyrkova

studentka Katedry Teorii i Historii Sztuki Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury (Kijów, Ukraina), kierownik Zakładu Badań nad Życiem i Twórczością Mychajła Staryckiego
Muzeum Wybitnych Postaci Kultury Ukraińskiej (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-8183-7731
Anotation. Wyjątkowy okres końca 1910 – początku 1930 roku w sztuce ukraińskiej i europejskiej był czasem oszałamiających artystycznych rewolucyjnych zmian, które ostatecznie zmieniły paradygmat rozwoju sztuki. Ale ta rewolucja artystyczna została wyrażona na wiele sposobów. Publikacja na podstawie metody analizy porównawczej i systemowo-strukturalnej bada cechy sztuki rewolucyjnej końca 1910 – początku 1930 roku na przykładzie ukraińskiej sztuki awangardowej okresu porewolucyjnego i europejskich ruchów artystycznych danego okresu. Przede wszystkim dadaizmu europejskiego. Zgodnie z wynikami badań ujawniono zarówno zasadnicze różnice rewolucyjnych kierunków artystycznych w Europie jak i w sowieckiej Ukrainie, ze względu na kontekst historyczny, jak i ich wspólne cechy, w różny sposób ukierunkowane na społeczną restrukturyzację społeczeństwa. Pomimo aktywnego gwałtownego rozwoju 1920 roku, ukraińska sztuka rewolucyjna, która zgromadziła agitprop, awangardowe poszukiwania kubofuturystów, suprematystów i konstruktywistów, a także poszukiwania artystów bojczukistów, w okresie lat 1930 zaprzestała rozwoju pod presją polityki publicznej, a ruch dadaistski – najbardziej radykalny wzór europejskiego modernizmu i ruch zasadniczo lewicowy, wyczerpał się sam. Jednak w trakcie badań można stwierdzić, że nawet w sprzyjających okolicznościach historycznych ukraińska sztuka nie mogła pójść w typowy sposób dadaistyczny lub surrealistyczny, ze względu na zasadniczą różnicę w jej kierunku społeczno-etycznym. Dlatego te ruchy europejskie są minimalnie reprezentowane w sztuce ukraińskiej. Obiecujące w tym kontekście pozostają badania nad poszczególnymi motywami dadaizmu i surrealizmu w ukraińskiej sztuce okresu awangardowego.
Keywords: awangarda rewolucyjna, sztuka lewicowa, konstruktywizm, dadaizm

COPING PARTNERÓW MAŁŻEŃSKICH JAKO CZYNNIK DOBROSTANU SUBIEKTYWNEGO OSOBY W MAŁŻEŃSTWIE: WYMIAR EMPIRYCZNY

Olena Abramiuk

aspirant Wydziału Psychologii
Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki (Lwów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0391-8568
Anotation. W artykule przedstawiono analizę wyników własnych badań empirycznych dotyczących wpływu copingu partnerów małżeńskich na dobrostan subiektywny osoby w małżeństwie. Zestaw narzędzi diagnostycznych zawiera dwa bloki: pomiar dobrostanu subiektywnego osoby w małżeństwie oraz spektrum indywidualnego i diadycznego copingu małżonków. Ustalono, że partnerzy małżeńscy o wysokim poziomie dobrostanu subiektywnego mają szeroki arsenał copingu indywidualnego i diadycznego. Decydującymi strategiami copingu w kształtowaniu dobrostanu subiektywnego osoby w małżeństwie są diadyczny i proaktywny coping, coping strategie „pozytywna ponowna ocena” i „planowanie rozwiązywania problemów”. Okazało się, że osoby o wysokim poziomie dobrostanu subiektywnego nie są skłonne do stosowania coping strategii „ucieczkaunikanie”. Potwierdzono, że pozytywne działanie proaktywnego copingu partnerów małżeńskich zostanie osiągnięte w przypadku braku konkurencji w małżeństwie. Jednocześnie konstruktywna aktywność każdego z partnerów małżeńskich w postaci copingu indywidualnego przyczynia się do własnego rozwoju osobistego i pozwala nie przeciążać partnera, zapobiegając w ten sposób jego wypaleniu emocjonalnemu. Podsumowano, że coping partnerów małżeńskich, realizując przez świadome i aktywne działania w celu złagodzenia lub przezwyciężania własnych obciążeń stresowych i zrównoważone wykorzystanie stanów zasobów i wzajemnych możliwości do przejścia sytuacji stresowych razem, ma bezpośredni pozytywny wpływ na jakość relacji małżeńskich i dobrostan subiektywny osoby w małżeństwie.
Keywords: dobrostan subiektywny, komfort emocjonalny, dobre samopoczucie psychiczne, coping partnerów małżeńskich, indywidualne coping strategie, coping proaktywny w małżeństwie, coping diadyczny małżonków

PARADYGMAT TEKST/KONTEKSTOWEGO BADANIA SPOŁECZNO-KULTUROWEGO WSPÓŁDZIAŁANIA POKOLENIOWEGO

Nataliia Dovhan

kandydat nauk psychologicznych, starszy pracownik naukowy Laboratorium Psychologii Stosunków Polityczno-Prawnych
Instytutu Psychologii Społecznej i Politycznej Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-6150-5211
Anotation. W artykule przedstawiono paradygmat tekst/kontekstowego badania społeczno-kulturowego współdziałania pokoleniowego. Należy zauważyć, że na wyobrażenia pokoleń o rzeczywistości wpływają dominujące społeczno-kulturowe style przestrzeni czasowej. W aspektach konstruktywizmu opisano tekst /kontekstualne podstawy analizy (nie) kongruencji tekstów pokoleniowych do kontekstów społeczno-kulturowych. Przedstawiono ontologiczny aspekt paradygmatu konstruktywistycznego jako podstawę teoretycznej konstrukcji społeczno-kulturowej rzeczywistości pokoleń. W rozbudowaniu epistemiologicznego aspektu analizy zauważono, że proces interakcji tworzy aktorów interakcji, a tekstualne konstrukcje pokoleń tworzą kontekst rzeczywistości historycznej. Aby uszczegółowić wymagania dotyczące definicji metod badania tekst/kontekstowego badania, w aspekcie metodologicznym przedstawiono ogólne kryteria oceny jakości. Opisano kryteria: jakości oceny danych; wpływu sytuacji społeczno-historycznych; jakości skonstruowanych uogólnień; zgodności historycznej. Uzasadnia się konieczność doboru metod badawczych zgodnych z kryteriami oceny jakości.
Keywords: pokolenie; tekst pokolenie, kontekst; konstruktywizm; paradygmat; ontologiczny, epistemologiczny, metodologiczny; aspekt

ANALIZA POZIOMU I CECH POCZUCIA WŁASNEJ SKUTECZNOŚCI SPECJALISTÓW PAŃSTWOWEJ SŁUŻBY ZATRUDNIENIA UKRAINY

Yana Dubiaha

aspirantka Wydziału Psychologii
Instytutu Szkolenia Kadr Państwowej Służby Zatrudnienia Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-8046-3811
Anotation. W nowoczesnych warunkach niestabilności i niepewności, aby zapewnić skuteczną działalność zawodową, specjaliści służby zatrudnienia Ukrainy muszą mieć pewne zasoby wewnętrzne. Naszym zdaniem ważnym wewnętrznym zasobem osobowości specjalisty jest poczucie własnej skuteczności. Celem badania było określenie poziomu i cech własnej skuteczności specjalistów publicznych służb zatrudnienia. W celu przeprowadzenia badania wykorzystaliśmy technikę „Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności R. Schwarzera i M. Jerusalema”. W procesie badań empirycznych ustalono, że skuteczność specjalistów Państwowej Służby Zatrudnienia Ukrainy ma swoje własne cechy płci, wieku, stażu pracy i specyfiki działalności zawodowej. Zidentyfikowano różnice w poziomie własnej skuteczności między mężczyznami i kobietami, a także grupami wiekowymi specjalistów. Przeanalizowano dynamikę zmiany poziomu własnej skuteczności w zależności od stażu pracy w Państwowej Służbie Zatrudnienia Ukrainy. Ustalono, że specjaliści świadczący usługi dla bezrobotnych mają najwyższy poziom własnej skuteczności przy innych specjalistach. Jednocześnie istnieje problem niskiego poziomu własnej skuteczności, co zdecydowanie negatywnie wpływa zarówno na efektywność pracy zawodowej, jak i na samorealizację zawodową specjalistów. Dalsze badania będą miały na celu rozwój technologii w celu zwiększenia poziomu własnej skuteczności specjalistów Państwowej Służby Zatrudnienia Ukrainy.
Keywords: poczucie własnej skuteczności, specjaliści z Państwowej Służby Zatrudnienia, specyfika aktywności zawodowej, cechy społeczno-demograficzne, cechy zawodowe

CECHY WPŁYWU CZYNNIKÓW SPOŁECZNO-PSYCHOLOGICZNYCH NA KSZTAŁTOWANIE SAMOŚWIADOMOŚCI ETNICZNEJ

Oksana Martyniuk

aspirantka Wydziału Psychologii i Pedagogiki
Uczelni prywatnej „Uniwersytet Nowoczesnej Wiedzy” (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-8905-3819
Anotation. Światowe procesy globalizacji, powszechne rozprzestrzenianie się kultury masowej na świecie, w tym na Ukrainie, negatywnie wpływają na etniczną samoświadomość jednostek. Dlatego jednym z aktualnych zadań współczesnej nauki są badania nad czynnikami społeczno-psychologicznymi, które wpływają na tworzenie etnicznej samoświadomości jednostek i przyczyniają się do jej zachowania. Biorąc pod uwagę znaczenie tej problematyki naukowej, artykuł analizuje wpływ czynników społeczno-psychologicznych „przestrzeganie tradycji etnonarodowej”, „świadomość celowości etnonarodowej”, „dążenie do konsolidacji etnonarodowej” i „pielęgnowanie tożsamości etnonarodowej”. na samoświadomość etniczną. Chodzi o odkrycie ich przejawów w etnonarodowej samoświadomości respondentów z materiałów empirycznych naukowców. W badaniu wykorzystano prace naukowe naukowców krajowych i zagranicznych. Wyniki przeprowadzonego badania potwierdziły wpływ powyższych czynników społeczno-psychologicznych na kształtowanie etnonarodowej samoświadomości respondentów z empirycznych materiałów naukowych naukowców i celowość ich wyodrębnienia. Przeprowadzono dalsze doprecyzowanie treści tych czynników społeczno-psychologicznych.
Keywords: samoświadomość etnonarodowa, czynnik społeczno-psychologiczny, „przestrzeganie tradycji etnonarodowej”, „świadomość celowości etnonarodowej”, „dążenie do konsolidacji etnonarodowej”, „pielęgnowanie tożsamości etnonarodowej”

TREŚĆ REHABILITACJI W KONTEKŚCIE POMOCY PSYCHOLOGICZNEJ UCZESTNIKOM ATO

Nataliia Mateiko

kandydat nauk psychologicznych, docent, docent Katedry Psychologii Ogólnej i Klinicznej
Uczelni Publicznej „Podkarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanika” (Iwano-Frankiwsk, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1807-9939
Anotation. Badanie treści rehabilitacji w kontekście opieki psychologicznej zajmuje jedno z głównych miejsc we współczesnej rehabilitacji psychologicznej personelu wojskowego, ponieważ stres wojskowy ma przewlekłą przyczynę i tendencję do stopniowego pogarszania się w czasie. W badaniu wykorzystano kwestionariusz K. Leonharda – H. Schmiescheka, skalę oceny reakcji pourazowych Mississippi dla wojskowych, kwestionariusz nasilenia objawów psychologicznych, skalę oceny intensywności doświadczenia bojowego, metodykę projekcyjną „Predyspozycje Samobójcze”. Ustalono, że żołnierze, którzy znajdują się w strefie ATO (Operacja antyterrorystyczna na wschodzie Ukrainy), najczęściej mają hyperthymic, egzaltowane i demonstracyjne typy akcentowania, objawy obsesyjnokompulsywne, depresję, wrażliwość interpersonalna, paranoiczne tendencje psychotyzm. Ciągłość procesu rehabilitacji jest możliwa pod warunkiem, że w uczestników walk utworzą się dyspozycje sanogeniczne, co przyczyni się do pracy z pourazowymi zaburzeniami psychicznymi, przezwyciężenia negatywnych emocji i uzdrowienia psychicznego, rozwoju zdolności do konfrontacji z niekorzystnymi okolicznościami życiowymi poprzez świadomość niekonstruktywnych strategii.
Keywords: rehabilitacja, rehabilitacja psychologiczna, adaptacja, dyspozycyjność sanogeniczna, refleksja, myślenie patogenne

ASPEKTY PARADYGMALNE POCZĄTKÓW OSTRACYZMU W TEORIACH ROZWOJU

Viktoriia Nazarevych

kandydat nauk psychologicznych, docent Katedry Psychologii Wieku i Pedagogiki
Rówieński Państwowy Uniwersytet Humanistyczny (Równe, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0111-7070
Anotation. Artykuł poświęcony jest określeniu aspektów paradygmalnych początków ostracyzmu w teoriach rozwoju osobowości. Szczególną uwagę zwraca się na analizę głównych teorii psychologicznych na ten temat i ich usystematyzowanie w celu rozszerzenia różnicowych cech powstawania zjawiska. Podjęto próbę analizy cech i prawidłowości, czynników i wzorców ostracyzmu w różnych kierunkach paradygmatycznych wpływających na powstawanie tego zjawiska i mogą być zdefiniowane jako podstawowe przyczyny przejawów odrzucenia społecznego. W szczególności w tym kontekście instynkty są uważane za specjalną klasę niezbadanych wzorców zachowań, które nie są wynikiem nauki, zjawiska imprintingu i cech relacji dziecka z rodzicami jako przykład naśladowania rodzinnych wzorców zachowań. Podkreślono główne poglądy naukowe na temat teorii powstawania osobowości jako metody rozumienia społecznokulturowego powstawania jednostki i procesu jej aktywnej interakcji ze społeczeństwem. Ustalono, że ostracyzm jest szczególnym rodzajem związku jednostki z nową, niezabudowaną przestrzenią istnienia, realizacją w warunkach przestrzeni społeczno-kulturowej, mechanizmem powstawania osobowości; jest jakościowo nową siłą napędową rozwoju ze względu na przejawy sprzeczności między osiągniętym poziomem domagań a rodzajem połączenia jednostki ze światem zewnętrznym. Wskazano na współzależność cech rozwoju i powstawania tendencji ostracyzatorskich, potwierdzono znaczenie badania zjawisk w kontekście systemowej analizy przejawów i wzorców, rozważania pojęcia w wielowymiarowej, dynamicznej, otwartej przestrzeni zawodowo-edukacyjnej. Aspekty prospołeczności są uważane za podstawy zapobiegania ostracyzmowi poprzez teorie uczenia się A. Bandury: praktyka i postawy, samoregulacja, poczucie własnej skuteczności. Wyciągnięto wnioski w systemie paradygmatycznych aspektów początków ostracyzmu, że teoretyczne osiągnięcia nauki psychologicznej muszą być badane i brane pod uwagę w celu prawidłowego teoretycznego i metodologicznego uzasadnienia zjawiska ostracyzmu. Dalsze rozważanie problemu polega na bardziej szczegółowym badaniu psychologicznych cech powstawania jednostki i wpływu przejścia tych etapów na powstawanie zjawiska ostracyzmu.
Keywords: ostracyzm; izolacja społeczna, teorie rozwoju, źródło ostracyzmu, instynkt, imprinting, deformacja przywiązań

BADANIE WPŁYWU ŚRODKÓW MUZYKOTERAPII NA DZIECI Z AUTYZMEM

Roksoliana Pryzvanska

asystent Katedry Edukacji Specjalnej i Pracy Socjalnej
Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki (Lwów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-7635-1227
Anotation. W artykule przedstawiono analizę wyników badań nad specyfiką wpływu muzykoterapii na wyniki autystyczne dziecka w wieku przedszkolnym. Należy zauważyć, że dzieci z zaburzeniami autystycznymi reagują pozytywnie na muzykę, są zmotywowane do włączenia do treści muzycznych i interakcji z innymi dziećmi i dorosłymi. Określono kluczowe parametry i cechy konstrukcyjne treści terapeutycznych zaburzeń psychicznych dzieci autystycznych. Udowodniono, że fobie autystyczne, lęki, agresja, negatywność i pozytywne nowotwory psychiczne są niwelowane za pomocą muzykoterapii, a mianowicie: naśladownictwo, zdolność do kopiowania, uwaga, pamięć – wszystko, co wchodzi w procesy poznawcze. Przeanalizowano główne paradygmaty kształtowania u dzieci autystycznych aktywności intelektualnej i zabawowej, do których były obojętne. W szczególności wysokie wskaźniki aktywności umysłowej w wyniku pracy badawczej przeprowadzonej przez autora wykazały potrzebę ogólnoustrojowego działania muzykoterapeutycznego we wszystkich dziedzinach życia dziecka. Koncentruje się na znaczeniu i potrzebie studiowania i realizacji w grupie pracy korekcyjnej w celu przezwyciężenia neurotycznych i psychoanatomicznych manifestacji, blokujących samokontrolę zachowania dziecka. Ustalono, że dzieci, które przeszły zajęcia psychokorekcyjne, uzyskały wysoki poziom interakcji emocjonalnej, równowagi i tolerancji. Wyjaśniono sposoby modernizacji zajęć muzycznych w przedszkolach, w których przebywają dzieci autystyczne. Przedstawiono statystyki analizy porównawczej i wieloczynnikowej, biorąc pod uwagę pozytywną dynamikę psychologicznego i terapeutycznego wpływu muzyki w przezwyciężaniu lęku, nerwowości, cierpienia, samoagresji u dzieci z zaburzeniami autystycznymi. Wyróżniono treści muzyczne do prowadzenia zajęć specjalnych w systemie pracy przedszkoli.
Keywords: dzieci autystyczne, zaburzenia autystyczne, praca korekcyjna, terapia muzyką, przedszkola

WZAJEMNE POWIĄZANIA SKŁADNIKÓW POZIOMU TWORZENIA SENSU SAMOŚWIADOMOŚCI ZAWODOWEJ PRZYSZŁYCH PEDAGOGÓW SPECJALNYCH

Olha Sydorovych

asystent Katedry Edukacji Specjalnej i Pracy Socjalnej Wydziału Edukacji Pedagogicznej
Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki (Lwów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4420-5748
Anotation. Artykuł przedstawia autorski poziomowy model samoświadomości zawodowej przyszłych pedagogów specjalnych. Ujawniono podstawowe cechy składników poziomu tworzenia sensu: orientacje osobiste, poczucie własnej skuteczności, innowacyjność. Rozważono empiryczne wyniki badań tych składników u studentów różnych specjalizacji („Logopedia”, „Pedagogika korekcyjna”, „Ortopedagogika”). Ujawniono związek między takimi składnikami samoświadomości zawodowej na poziomie tworzenia sensu, jak samoefektywność, gotowość do rozwoju osobistego i innowacji, osobiste orientacje w zależności od specjalizacji przyszłych pedagogów specjalnych. Okazuje się, że w grupach przyszłych logopedów i ortopedagogów poczucie własnej skuteczności przyczynia się do rozwoju innych składników tworzącego sens poziomu samoświadomości zawodowej. W grupie przyszłych ortopedagogów wyniki empiryczne sugerują, że poczucie własnej skuteczności nie jest związane ze wskaźnikami elementów tworzenia sensu samoświadomości zawodowej, z wyjątkiem otwartości poznawczej i gotowości do przyswajania nowej wiedzy. Nakreślono podstawy tworzenia rozwijającego programu psychologicznego do kształtowania elementów samoświadomości zawodowej przyszłych pedagogów specjalnych.
Keywords: samoświadomość zawodową, przyszli pedagodzy specjalni, tworzenie sensu, orientacja osobowościowa, poczucie własnej skuteczności, innowacyjność

ZARZĄDZANIE REPUTACJĄ FIRMY W WYSZUKIWARKACH (SERM) JAKO JEDEN Z KIERUNKÓW ZARZĄDZANIA ONLINE-REPUTACJĄ

Mykola Maranchak

kandydat na stopień naukowy kandydata nauk, wykładowca Wydziału Informatyki
Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-5062-0759
Anotation. W wyniku rozwoju technologii internetowych ostatnich dziesięcioleci szybkie możliwości informacyjne online stały się w stanie zarządzać opinią publiczną. Dla każdej firmy, dla której ta opinia jest ważna, czynnik ten spowodował potrzebę niestrudzonej pracy nad utrzymaniem online reputacji, ponieważ często nie polega ona na ocenie uczciwej działalności, ale na tym, co potencjalni klienci widzą na pierwszych stronach Google, gdy szukają informacji o firmie w sieci – opinie. Dzisiaj opinie to nie tylko informacje do przemyślenia, ale potężne narzędzie wpływające na reputację firmy, lojalność wobec marki i sprzedaży. Dzięki temu w zarządzaniu reputacją pojawiło się coś takiego jak SERM (ang. Search Engine Reputation Management) – zarządzanie reputacją w wyszukiwarkach, co jest kompleksem działań korekcyjnych oceny społecznej i opinii publicznej o reputacji firmy poprzez wpływ na wyniki wyszukiwania. SERM jest jednym z obszarów szerszej i bardziej kompleksowej koncepcji zarządzania online reputacją, a mianowicie ORM (ang. Online Reputation Management). W tym artykule autor podkreśla SERM, jako jeden z głównych elementów zarządzania reputacją, a na podstawie wyników analizy literatury naukowej i opisanego doświadczenia specjalistów SERM, uzasadnia rolę tej metody w zarządzaniu online reputacją. Ponadto autor bada praktyczny zestaw narzędzi SERM i jego funkcje, ponieważ dziś zarządzanie reputacją w wyszukiwarkach staje się bardzo potrzebnym elementem kontroli reputacji w niekontrolowanej przestrzeni wirtualnej.
Keywords: SERM, online reputacja, reputacja, opinia, zarządzanie reputacją w wyszukiwarkach, ORM, zarządzanie online reputacją, Google

WSPÓŁCZESNE RYZYKA I ZAGROŻENIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO W OCHRONIE GRANICY PAŃSTWOWEJ

Volodymyr Nikiforenko

kandydat nauk w zakresie administracji publicznej, pierwszy wiceprzewodniczący
Państwowej Służby Granicznej Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-1452-2312
Anotation. Artykuł poświęcony jest aktualnemu do tej pory problemowi identyfikacji ryzyk i zagrożeń bezpieczeństwa granic państwowych. Analizowane są systemy i modele zarządzania ryzykiem i zapobiegania zagrożeniom, z których każdy bada ryzyka i zagrożenia według określonych parametrów: prawdopodobieństwo wystąpienia określonego zagrożenia, możliwe konsekwencje, ich nasilenie i tym podobne. Stwierdza się, że strukturyzowany i usystematyzowany model analizy ryzyka, który obejmuje ocenę jego agregowanych składników, jako funkcji zagrożeń, podatności i wpływu, umożliwia ustalenie niezbędnych priorytetów w kształtowaniu i wdrażaniu polityki publicznej na wszystkich poziomach systemu bezpieczeństwa granicznego. Stwierdzono, że udoskonalenie systemu analizy i oceny ryzyka zapewnia zarówno skuteczną reakcję na zagrożenia bezpieczeństwa granicy państwowej, jak i płynne lub maksymalnie uproszczone i szybkie załatwianie formalności osobom, towarom i pojazdom, które legalnie przemieszczają się przez granicę państwową.
Keywords: bezpieczeństwo narodowe, zagrożenia bezpieczeństwa, bezpieczeństwo granicy państwa, model analizy ryzyka

METODY ZABEZPIECZENIA ADMINISTRACYJNO-PRAWNEGO W ZAKRESIE PRODUKCJI I OBROTU PRODUKTAMI EKOLOGICZNYMI

Nataliia Novak

doktor nauk ekonomicznych, doktorant
Naukowo-Badawczego Instytutu Prawa Publicznego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-9929-1391
Anotation. Wraz z aktywnym rozwojem produkcji i obrotu produktów ekologicznych na Ukrainie konieczne jest oszacowanie zestawu różnych czynników i zasobów w tym zakresie i inne. W globalnym wymiarze publicznym w tej dziedzinie konieczne jest zapewnienie administracyjno-prawne, aby konsumenci otrzymywali prawdziwie bezpieczną, zdrową i żywność o wysokim standardzie. Formowanie teorii i praktycznych zaleceń w tej dziedzinie odbywa się za pomocą pewnych sposobów badania metod zabezpieczenia administracyjno-prawnego w zakresie produkcji i obrotu produktami ekologicznymi, które w dzisiejszych czasach nie są usystematyzowane. Ponadto nieukształtowane metody specyficzne są nieodłącznie związane z analizowanym przedmiotem badań. Innymi słowy, pilna jest identyfikacja, usystematyzowanie i tworzenie specjalnych metod administracyjno-prawnych w zakresie produkcji i obrotu produktami ekologicznymi na Ukrainie. W artykule przedstawiono metody zabezpieczenia administracyjno-prawnego w zakresie produkcji i obrotu produktami ekologicznymi. Ustalono, że istnieje szeroki zakres metod stosowania, biorąc pod uwagę różne gałęzie prawa, w tym ekonomię, i wszystkie są charakterystyczne dla zastosowania w dziedzinie produkcji produktów ekologicznych. Należy zauważyć, że ważnym składnikiem w zakresie produkcji i obrotu produktami ekologicznymi jest metoda szacowania wartości. Tak zwaną wartość godziwą należy określić za pomocą eksperckiej oceny przeprowadzanej w sposób profesjonalny – przez marketingowców. Jednak negatywnym punktem tej metody jest to, że bardzo trudno jest przewidzieć cenę rynkową produktów w rolnictwie, ponieważ takie ceny bardzo często mogą się zmieniać pod wpływem podaży i popytu, towary mają właściwość szybkiego uszkodzenia i utraty wartości handlowej. Wyciągnięto wniosek, że metody administracyjno-prawnego zabezpieczenia sfery produkcji i obrotu żywności ekologicznej jest zbiór ogólnych i szczegółowych sposobów kształtowania teorii administracyjno-prawnego zabezpieczenia sfery produkcji i obrotu żywności ekologicznej ma na celu wzmocnienie autorytetu władzy wykonawczej, aby wywołać u obywateli prawdziwe zaufanie do niej jako głównego czynnika zapewnienia ich praw, wolności i interesów prawnych i stać się skutecznym czynnikiem w podnoszeniu efektywności tej działalności.
Keywords: zabezpieczenie administracyjno-prawne, władza wykonawcza, metody, produkcja, obrót produktami ekologicznymi

SKŁAD PODMIOTOWY SPORÓW PUBLICZNO-PRAWNYCH W ZAKRESIE OCHRONY SPOŁECZNO-EKONOMICZNYCH PRAW CZŁOWIEKA

Alina Oliinyk

student Katedry Prawa Administracyjnego i Celnego
Uniwersytetu Sprawy Celnej i Finansów (Dniepr, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3583-8458
Anotation. W pracy przedstawiono charakterystykę podmiotową sporów publiczno-prawnych w zakresie ochrony społeczno-ekonomicznych praw człowieka. Autor dokonał klasyfikacji podmiotów według treści kompetencji funkcjonalnych; zgodnie z procedurą tworzenia uprawnionych organów, których działalność określa zapewnienie realizacji praw społeczno-ekonomicznych człowieka; według treści relacji związanych z realizacją praw społeczno-ekonomicznych; według charakteru produkcji administracyjnej i innych kryteriów. W trakcie przeprowadzonego badania uzasadniona jest celowość przeglądu podejścia legislacyjnego rozumienia takiej kategorii administracyjno-procesowej, jak „powód w sporze publiczno-prawnym” w zakresie ustalenia możliwości złożenia wniosku administracyjnego nie tylko w celu ochrony swojego prawa lub interesu chronionego prawem, ale także w celu zapewnienia praw i interesów odrębnej wspólnoty społecznej, co określa potrzebę zmiany obowiązującego Kodeksu Postępowania Administracyjnego Ukrainy.
Keywords: postępowanie administracyjne, pozwany, postępowanie, powód, podmioty, prawo społecznogospodarcze

OKOLICZNOŚCI DO USTALENIA PODCZAS PRZESŁUCHANIA UCZESTNIKÓW ZORGANIZOWANYCH GRUP PRZESTĘPCZYCH I ORGANIZACJI PRZESTĘPCZYCH

Artem Ploskonos

adiunkt Katedry Kryminalistyki i Medycyny Sądowej
Narodowej Akademii Spraw Wewnętrznych (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-5216-0255
Anotation. Artykuł poświęcony jest badaniu okoliczności do ustalenia podczas przesłuchania uczestników zorganizowanych grup przestępczych i organizacji przestępczych. Wyznaczono pytania, które pomogą śledczemu ukształtować pojęcie przedmiotu przesłuchania i okoliczności do ustalenia podczas dochodzenia. Zaproponowano ich klasyfikację według odpowiednich kryteriów: 1. Okoliczności podlegające dowodom i których lista jest wyczerpująco podana w art. 91 Kodeksu Postępowania Karnego Ukrainy. 2. Okoliczności tworzące treści charakterystyki karnej przestępstwa (typowe i specyficzne elementy charakterystyki karnej i związki korelacyjne między nimi): informacje o uczestnikach zorganizowanej grupy przestępczej (cechy osobowe, podział ról, wykonywane funkcje, długość uczestnictwa w zorganizowanej grupie przestępczej, przynależność do innych scen działalności przestępczej); informacje na temat ofiary lub ofiar; informacje o sposobie popełnienia czynu zabronionego (przygotowania do popełnienia przestępstwa, bezpośrednie jego popełnienie, ukrywanie rezultatu przestępstwa i jego skutków); informacje o materialnych śladach przestępstwa (możliwość uzyskania informacji dowodowych lub informacji, które będą miały charakter orientacyjny); informacje o wykorzystywanych środkach i narzędziach popełnienia przestępstwa (legalność ich nabycia, miejsca przechowywania); informacje o czasie i miejscu popełnienia przestępstwa (ustalane zgodnie z każdym konkretnym epizodem działalności przestępczej); informacje o szkodach materialnych spowodowanych działalnością przestępczą. 3. Okoliczności tworzące treść charakterystyki karno-prawnej określonych znamion przestępstwa lub rodzaju (grupy) przestępstw: znamiona przestępstwa (podmiot, przedmiot, subiektywna i obiektywna strona przestępstwa); kwalifikujące się i szczególnie kwalifikujące się cechy przestępstwa; charakter (rodzaj i rozmiar) kary za przestępstwo; specjalne rodzaje zwolnienia z odpowiedzialności karnej lub okoliczności wykluczające przestępstwo. 4. Szczególne okoliczności tworzące treść informacji orientacyjnych, ale mające znaczenie prawne (tj. umożliwiające śledczemu tworzenie wersji i planowanie poszczególnych czynności dochodzeniowo-śledczych w celu ich weryfikacji, np. posiadanie przez osobę alibi).
Keywords: czyn zabroniony, przestępstwo, czynności dochodzeniowo-śledcze, śledztwo w sprawach karnych

ORGANIZACYJNO-PRAWNE FORMY REALIZACJI PODEJŚCIA KLASTROWEGO W ZAKRESIE TRANSPORTU KOLEJOWEGO

Roman Prokopev

student Katedry Prawa Gospodarczego
Narodowego Uniwersytetu Prawniczego im. Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-9981-8483
Anotation. W tezach artykułu naukowego autor bada kwestię możliwości zastosowania podejścia klastrowego w dziedzinie transportu kolejowego, ponieważ rynek transportu kolejowego w nowoczesnych warunkach powinien być opłacalny w zaspokajaniu potrzeb transportu publicznego i zapewniać indywidualne zainteresowanie podmiotów rynku. Analiza cech organizacyjno-prawnych form kolejowych mikroklastrów w zależności od ich usytuowania, a mianowicie turystyczny klaster kolejowy, klaster kolejowo-przemysłowy, kolejowy klaster rolno-produkcyjny, kolejowy mikroklaster odbudowy i rozwoju tymczasowo okupowanych terytoriów Ukrainy, mikroklaster transgraniczny. Proponowana jest forma prawna organizacji współpracy podmiotów w ramach kolejowego klastra –partnerstwo publiczno-prywatne. Należy zauważyć, że trójkąt partnerstwa publiczno-spółdzielczo-prywatnego powinien zapewnić rozwój regionów, tworzenie konkurencyjnego rynku i zapewnienie skutecznego uczestnictwa partnera prywatnego w ramach działalności gospodarczej.
Keywords: transport kolejowy, przedsiębiorstwa transportu kolejowego, reforma transportu kolejowego, klaster kolejowy, partnerstwo publiczno-prywatne, łączenie przedsiębiorstw

SPOSOBY POPEŁNIANIA OSZUSTW Z WYKORZYSTANIEM TECHNIKI ELEKTRONICZNEJ JAKO ELEMENTU ICH CHARAKTERYSTYKI KRYMINALISTYCZNEJ

Tetiana Romanenko

adiunkt Katedry Kryminalistyki i Medycyny Sądowej
Narodowej Akademii Spraw Wewnętrznych (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-2073-3466
Anotation. Zbadano cechy sposobów oszustw popełnianych w wyniku nielegalnych transakcji z wykorzystaniem sprzętu elektronicznego i komputerowego. Stwierdzono, że metody popełniania oszustw popełnionych w wyniku nielegalnych transakcji za pomocą sprzętu elektronicznego i komputerowego są zbiorem czynów przestępcy, w określonych zasadach, kolejności i konkretnej metodzie działania osobowości oszusta w celu przygotowania, popełnienia i ukrycia określonego przestępstwa. Nie ma wyczerpującej listy sposobów popełnienia ww. przestępstwa, ale ostatnio najbardziej rozpowszechnione były następujące: oszukańcze przejęcie pieniędzy obywateli; tworzenie aukcji internetowych poprzez dostarczanie nieprawdziwych danych i oferowanie sprzedaży nieistniejących towarów; tworzenie i zabezpieczanie działalności sklepu internetowego; przekazywanie środków z kart bankowych poprzez oszukańcze otrzymywanie poufnych danych; oszukańcze posiadanie środków pieniężnych cudzoziemców; oszukańcze posiadanie środków pieniężnych poprzez tworzenie lub korzystanie ze stron organizacji charytatywnych, tworzenie i prowadzenie fikcyjnych giełd finansowych.
Keywords: oszustwa, sprzęt elektroniczny, transakcje nielegalne, sposób przestępstwa, charakterystyka kryminalistyczna

PROBLEM ZAPEWNIENIA RÓWNOWAGI INTERESÓW WIERZYCIELA I DŁUŻNIKA W RAMACH KONSTRUKCJI POWIERNICZEJ WŁASNOŚCI ZABEZPIECZAJĄCEJ

Anastasiia Riabchynska

aspirantka Wydziału Prawa Cywilnego i Prawa Pracy Instytutu Prawa
Uczelni publicznej „Kijowski Narodowy Uniwersytet Ekonomiczny im. Wadyma Hetmana” (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-7727-8559
Anotation. Artykuł bada aktualny problem zapewnienia równowagi interesów wierzyciela (właściciela powierniczego) i dłużnika (założyciela powierniczego) w stosunkach prawnych powierniczej własności zabezpieczającej. Zastosowanie metod analizy i syntezy pozwoliło autorowi na podkreślenie braków krajowego prawa cywilnego regulującego prawo własności powierniczej jako sposób egzekwowania zobowiązania. Za pomocą metody porównawczej autorowi udało się wyrazić własne propozycje poprawy niektórych przepisów Kodeksu Cywilnego Ukrainy, biorąc pod uwagę przepisy prawa krajów obcych. Uzasadniono konieczność zabezpieczenia interesów dłużnika jako słabej strony w stosunkach prawnych zabezpieczającego przeniesienia własności, która nie jest w stanie zaspokoić swojego interesu majątkowego w postaci zwrotu majątku przeniesionego na własność powierniczą w przypadku naruszenia przez powiernika warunków Umowy, które ustanowiły fiducjarne przeniesienie własności.
Keywords: powiernicza własność zabezpieczająca, właściciel powierniczy, dłużnik, interes majątkowy, dłużnik, powiernicza własność jako sposób zabezpieczenia wykonania zobowiązania, przedmiot własności powierniczej

PRACA POSZUKIWAWCZA PSA SŁUŻBOWEGO JAKO JEDNA Z FORM DZIAŁALNOŚCI KYNOLOGICZNEJ

Vadym Seliukov

kandydat nauk prawnych, docent, docent Katedry Działalności Policji i Administracji Publicznej
Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-6690-6484
Anotation. Działalność organów ścigania jest bezpośrednio związana z działalnością niektórych podmiotów. Z kolei cechy funkcji obecnych podmiotów najczęściej polegają na przeciwdziałaniu bezprawnym przejawom, ich identyfikacji, a także identyfikacji osób zaangażowanych w daną czynność. Historia hodowli psów pochodzi z czasów starożytnych, współcześni historycy nie ustalili jeszcze dokładnej daty i najwyraźniej nie określą. Ale najważniejsze jest to, że oswajanie wilka wynikało z faktu, że człowiek bardzo wysoko ocenił jego cechy łowieckie. Podobnie poprzez wspólne polowanie i odbywało się udomowienie starożytnego wilka przez prehistorycznego człowieka. I do tej pory cechy myśliwskie psa są najcenniejsze w kynologii służbowej. Pies jest w stanie znaleźć osobę zaangażowaną w jakieś wydarzenie w ciągu kilku minut tylko po przybyciu na miejsce tego wydarzenia. Taki pies znajdzie osobę we wszystkich sytuacjach: podczas poszukiwania przestępcy, który uciekł z miejsca zdarzenia, gdy znajduje nielegalnego migranta lub zwiadowcę, który się ukrywa, podczas prześladowania osoby uciekającej i w wielu innych sytuacjach, w tym w poszukiwaniu osoby zagubionej w lesie lub mieście. Rozwój umiejętności poszukiwania ludzi u psa opiera się wyłącznie na instynkcie łowieckim, dlatego jego rozwój u psa służbowego jest niezwykle ważny. Obecnie na Ukrainie brak uogólnionego materiału, który zawierałby podstawowe przepisy poszukiwawczej działalności kynologicznej. Warto zauważyć, że nasze badanie opiera się głównie na przepisach i zaleceniach, jednak biorąc pod uwagę specyfikę tematu, przeanalizowano również szereg innej literatury.
Keywords: opieka kynologiczna, kynologia służbowa, pies służbowy, pies poszukiwawczy, śladowa praca psa

NIEZALEŻNOŚĆ SĘDZIEGO: GWARANCJE ORGANIZACYJNE

Volodymyr Serdynskyi

aspirant Wydziału Prawa Karnego, Kryminologii i Sądownictwa
Instytutu Państwa i Prawa im. W.M. Koreckiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-6674-019X
Anotation. Autor artykułu analizuje różne podejścia doktrynalne do definiowania pojęcia niezależności sędziowskiej. Mimo szeroko zakrojonych reform sądowniczych należy stwierdzić szereg problemów związanych z organizacją i funkcjonowaniem sądownictwa, co aktualizuje problematykę zapewnienia niezawisłości sędziowskiej w naszym państwie. Artykuł przedstawia analizę szeregu ustaleń Rady Doradczej Sędziów Europejskich mających jedynie charakter opiniodawczy, jednak kładących podwaliny pod paneuropejskie standardy gwarantowania niezależności sędziów i sądownictwa jako całości. Do głównych aspektów niezależności sędziów, które muszą być wyraźnie uregulowane w prawie krajowym, należą: zasady powoływania na stanowisko, kariera sędziowska, tajemnica pokoju narad, cechy pociągnięcia sędziego do odpowiedzialności. Autor artykułu doszedł do wniosku, że prawo krajowe utrwaliło kluczowe zasady niezależności sędziów uznawane na szczeblu europejskim i międzynarodowym, jednak w praktyce pozostaje szereg problemów z zapewnieniem prawdziwego niezależnego sądu, któremu ufa społeczeństwo.
Keywords: niezależność sędziego, normy europejskie, gwarancje niezależności

ANALIZA PORÓWNAWCZA SĄDÓW PRZYSIĘGŁYCH W PROCESIE CYWILNYM UKRAINY, EUROPY I USA

Vika Smirnova

aspirant Katedry Prawa Cywilnego i Postępowania
Narodowej Akademii Spraw Wewnętrznych (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-0096-1461
Anotation. Artykuł poświęcony jest analizie porównawczej sądów przysięgłych w postępowaniu cywilnym krajów europejskich, Stanów Zjednoczonych i Ukrainy, analizie specyfiki funkcjonowania instytucji reprezentacji narodowej w różnych krajowych systemach prawnych, badaniu możliwości wdrożenia europejskiego i międzynarodowego doświadczenia w prawie Ukrainy w celu poprawy funkcjonowania sądu przysięgłych. Stwierdzono, że zagraniczne doświadczenie przyciągania ławników do rozpatrywania spraw cywilnych można częściowo zastosować, ale biorąc pod uwagę specyfikę krajowego systemu prawnego i gotowość sądownictwa do pracy w nowym trybie. Naszym zdaniem, biorąc pod uwagę praktyki sądowe krajów europejskich, najbardziej skuteczne jest wprowadzenie do postępowania cywilnego Ukrainy mieszanej ławy przysięgłych, ale nie tylko w oddzielnym postępowaniu, ale także w ramach postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, wymagają bardziej szczegółowego badania naukowego kwestii w tych kategoriach spraw cywilnych, do których rozpatrzenia celowe i skuteczne jest zaangażowanie ławników.
Keywords: przysięgli, sąd przysięgłych, ława przysięgłych, postępowanie cywilne, sąd mieszany, klasyczny model sądu przysięgłych

PROKURATOR W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM: PROBLEMY REALIZACJI JEGO STATUSU PROCESOWEGO

Iryna Sobolieva

aspirant Katedry Prawa Administracyjnego Zaporoskiego Uniwersytetu Narodowego, Prokurent zabezpieczenia powództwa
Urzędu Reprezentacji Interesów Państwa w Sądzie Prokuratury Obwodu Zaporoskiego (Zaporoże, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-2678-1952
Anotation. W artykule dokładnie przeanalizowano problemy realizacji uprawnień prokuratora na etapie przeglądu orzeczeń przed sądem administracyjnym, zaproponowano sposoby ich rozwiązania. Zbadano kwestię przedstawienia przez prokuratora dodatkowych dowodów w instancji odwoławczej w przypadku odwołania przez prokuratora orzeczenia sądu pierwszej instancji, w której nie brał udziału. Ustalono potrzebę dodatkowego uregulowania kwestii zapoznania prokuratora z aktami postępowania administracyjnego w sądzie, a także jasnego określenia procedury zaangażowania prokuratora do postępowania administracyjnego, możliwości odwołania się od takiego zaangażowania przez innych uczestników procesu. Wskazano problemy ze zwrotem opłaty sądowej za zaspokojone pozwy prokuratora, uzasadniono konieczność zwolnienia od uiszczenia opłaty sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez wszystkie organy władzy publicznej.
Keywords: przedstawienie dowodów uzupełniających, zaangażowanie, zapoznanie ze sprawą administracyjną, opłata sądowa

DO KWESTII DEFINICJI POJĘCIA „OSOBA UBIEGAJĄCA SIĘ O AZYL” W PRAWIE MIĘDZYNARODOWYM

Ihor Soroka

student Katedry Prawa Międzynarodowego i Europejskiego
Narodowego Uniwersytetu „Odeska Akademia Prawnicza” (Odessa, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-2122-7936
Anotation. We współczesnym prawie międzynarodowym wyróżnia się instytucja prawa azylowego, ściśle związana z instytucją uchodźstwa. Jednocześnie istnieje sprzeczność polegająca na rozbieżności między prawem osoby do ubiegania się o azyl a brakiem korespondencyjnego obowiązku udzielania azylu przez państwa. Artykuł wykorzystujący metody analizy i syntezy oraz metodę porównawczą bada pojęcie osoby ubiegającej się o azyl w prawie międzynarodowym. Z tego powodu coraz więcej osób przechodzących przez granice państwowe będzie w przyszłości postrzeganych jako osoby ubiegające się o azyl, ale nie jako uchodźcy. W artykule omówiono pojęcie osób ubiegających się o azyl w prawie międzynarodowym. Wyróżnia się specyficzne elementy prawa azylowego. Udowodniono, że osoby ubiegające się o azyl stanowią specjalną kategorię w prawie międzynarodowym.
Keywords: azyl, prawo azylowe, uchodźcy, osoby ubiegające się o azyl, zasada niewysyłania

WPŁYW TECHNIKI LEGISLACYJNEJ NA JAKOŚĆ PRAWO KARNEGO UKRAINY

Anna Sokhikian

student Katedry Prawa Karnego
Narodowego Uniwersytetu Prawniczego im. Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3555-9512
Anotation. Artykuł poświęcony jest badaniu wpływu techniki legislacyjnej na jakość prawa karnego. Omówiono zasady, techniki i środki techniki legislacyjnej, które są wykorzystywane do zapewnienia jakości prawa karnego. Autor zwraca szczególną uwagę na środki techniki legislacyjnej, a mianowicie konstrukcje prawne, definicje, domniemania, fikcje i aksjomaty. Stwierdzono, że jakość prawa karnego jest jego integralną częścią. Jest to nieodłączna zarówno forma, jak i treść prawa karnego. Osiągnięcie wysokiej jakości prawa karnego jest możliwe dzięki zastosowaniu zasad, technik i środków techniki legislacyjnej. Zasady i metody techniki legislacyjnej są bardziej nieodłącznie związane z formą prawa karnego, a tworzenie wysokiej jakości treści prawa karnego jest możliwe tylko przy użyciu środków techniki legislacyjnej. Takimi środkami są konstrukcje prawne, definicje, fikcje, domniemania i aksjomaty. Technika legislacyjna jest nieodłącznym elementem działań legislacyjnych, ponieważ bez przestrzegania jej wytycznych forma aktu normatywnego zostanie uszkodzona, co z kolei doprowadzi do zmian w treści i ostatecznie wpłynie na jakość prawa.
Keywords: technika legislacyjna, Prawo Karne Ukrainy, konstrukcje prawne, definicje, domniemania, fikcje, aksjomaty

SZACUNEK DLA SĄDU JAKO WARUNEK KONIECZNY NIEZALEŻNOŚCI SĘDZIOWSKIEJ

Nadiia Stashkiv

Tarnopolskiego Miejskiego i Rejonowego Sądu Obwodu Tarnopolskiego, aspirantka Wydziału Teorii i Historii Państwa i Prawa
Zachodnioukraińskiego Uniwersytetu Narodowego (Tarnopol, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-7832-5388
Anotation. W artykule naukowym autorka bada kategorię „szacunek dla sądu”, na podstawie tego, że szacunek dla sądu jest kluczowym warunkiem niezależności sądu. W artykule przeprowadzono analizę poziomu legislacyjnego utrwalenia zasady szacunku dla sądu na Ukrainie. Treść tej kategorii została przedstawiona z punktu widzenia składników psychologiczno-socjologicznych i prawnych, z wykorzystaniem analizy stanowisk prawnych ETPC w tej problematyce. Z psychologiczno-socjologicznego punktu widzenia szacunek dla sądu kształtuje rzetelność orzeczeń sądowych; uczciwość, obiektywizm i bezstronność sędziego w oczach uczestników sprawy; skuteczność wymiaru sprawiedliwości (wykonanie orzeczeń sądowych); wpływ informacyjny mediów itp. Na płaszczyźnie prawnej szacunek dla sądu na Ukrainie nie znajduje pełnego umocowania legislacyjnego, ponieważ odpowiedzialność za dyskredytację, zniesławienie sędziów, presja pozaprocesowa na nich i inne działania celowo popełnione w celu upokorzenia sądu i podważenia jego autorytetu (za tak zwaną „skandalizację sprawiedliwości”) nie jest prawnie ustalona. Nacisk kładziony jest na celowość legislacyjnego umocowania domniemania rzetelności sędziego, co zapewni orzeczeniom sądowym kredyt zaufania publicznego. Tylko zapewnienie wysokiego poziomu szacunku dla sądu w postępowaniu sądowym i w społeczeństwie pozwoliłoby osiągnąć rzeczywistą niezależność sędziowską, a następnie zagwarantować praworządność.
Keywords: szacunek dla sądu, brak szacunku dla sądu, niezależność sędziowska, skuteczność wymiaru sprawiedliwości, autorytet sądownictwa, skandalizacja wymiaru sprawiedliwości

UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG PUBLICZNYCH JAKO PODSTAWA POWSTANIA STOSUNKU PRAWNEGO PUBLICZNO-SŁUŻBOWEGO

Oleh Stets

kandydat nauk prawnych, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Prywatnego Wydziału Krzyworoskiego
Narodowego Uniwersytetu „Odeska Akademia Prawnicza” (Krzywy Róg, obwód Dniepropetrowski, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4211-2687
Anotation. Artykuł poświęcony jest ustaleniu istoty umowy o świadczenie usług publicznych jako podstawy powstania stosunku prawnego publiczno-służbowego. Ustalono, że umowa o świadczenie usług publicznych jest umową między osobą powołaną na stanowisko służby publicznej a podmiotem powołującym/kierownikiem służby publicznej, zgodnie z którą osoba zobowiązuje się do wykonywania zadań państwa i osiągnięcia określonych wskaźników skuteczności, efektywności i jakości ich wykonania, a podmiot powołujący/kierownik służby publicznej – do stworzenia odpowiednich warunków pracy, terminowego i pełnego zapewnienia osobie zasobów materialnych i technicznych niezbędnych do wykonywania jej obowiązków służbowych, co jest przewidziane w ustawie Ukrainy „O służbie publicznej” i innych aktach prawnych regulujących stosunki w służbie publicznej. Wyróżniono znaki charakterystyczne dla umowy o odbycie służby publicznej jako podstawy powstania stosunków prawnych publiczno-służbowych: 1) jest prawnie ustaloną przesłanką zajmowania stanowiska służby publicznej; 2) jest częścią aktu powołania na stanowisko służby publicznej i dotyczy specyficznego zakresu pracy, służby w organie państwowym; 3) jest aktem indywidualnym, ponieważ dotyczy realizacji praw i obowiązków określonych podmiotów stosunków publiczno-służbowych; 4) jest aktem konsekwencyjnym, ponieważ przewiduje wystąpienie skutków faktycznych i prawnych, określając ich granice przestrzenne i temporalne; 5) jest umową terminową, która może zostać przedłużona w niektórych przypadkach na okres określony przez prawo o służbie publicznej; 6) jest podstawą do ustalenia dodatkowych warunków odbywania służby publicznej. Procedura zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych jest zdefiniowana jako procedura działania na stanowisku służby publicznej, która ma na celu podejmowanie skutecznych decyzji dotyczących zarządzania personelem w organach państwowych w celu wykonywania zadań i funkcji takich organów i/lub ich jednostek strukturalnych mających charakter tymczasowy.
Keywords: umowa o odbycie służby publicznej, fakt prawny, stosunek prawny do służby publicznej, strony umowy, urzędnik państwowy, zasady zawarcia umowy o odbycie służby publicznej

ZASADA PROPORCJONALNOŚCI W POSTĘPOWANIACH ADMINISTRACYJNYCH W ZAKRESIE STOSOWANIA SANKCJI WOBEC OSÓB PRAWNYCH

Oleksandr Tanchyk

aspirant Katedry Dyscyplin Publiczno-Prawnych
Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. W.N. Karazina (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-2912-0324
Anotation. Artykuł poświęcony jest określeniu treści i sposobów realizacji zasady proporcjonalności w postępowaniach administracyjnych dotyczących stosowania sankcji wobec osób prawnych. Na podstawie analizy przepisów doktrynalnych i stanu regulacji normatywnej zasada proporcjonalności jest postrzegana jako wymóg zachowania niezbędnej równowagi w postępowaniu administracyjnym między wszelkimi niekorzystnymi konsekwencjami dla praw, wolności i interesów osoby prawnej a celami, których osiągnięcie ma na celu zastosowanie do niej sankcji administracyjnych. Stwierdzono, że obecnie w nauce prawa administracyjnego i w prawie administracyjnym nie zdefiniowano ugruntowanego podejścia do tworzenia mechanizmów zapewniających realizację zasady proporcjonalności w postępowaniach administracyjnych w odniesieniu do stosowania sankcji wobec osób prawnych. Znaczna część konstrukcji normatywnych stosowania sankcji od osób prawnych w postępowaniu administracyjnym nie zakłada lub zakłada w bardzo ograniczonej formie realizację zasady proporcjonalności. Wyróżniono i opisano pięć głównych sposobów zapewnienia realizacji zasady proporcjonalności w postępowaniach administracyjnych w odniesieniu do stosowania sankcji wobec osób prawnych, a mianowicie sposób proporcjonalności warunkowej (ilościowej), sposób proporcjonalności uznaniowej, sposób proporcjonalności szacunkowej i uznaniowej, sposób proporcjonalności krokowej i sposób proporcjonalności integralnej. Za najbardziej skuteczną i najłatwiejszą do wdrożenia można uznać metodę „proporcjonalności krokowej”, polegającą na stopniowym stosowaniu sankcji od stosunkowo łagodnych do tak twardych, jak to możliwe, pod warunkiem nieskuteczności poprzednich, a następnie do absolutnego osiągnięcia celu sankcji.
Keywords: zasada proporcjonalności, postępowanie administracyjne, osoba prawna, sankcje administracyjne, stosowanie sankcji administracyjnych

WYBRANE ASPEKTY CZYNNIKA SPOŁECZNEGO W ZAPEWNIENIU CYBERBEZPIECZEŃSTWA SPOŁECZEŃSTWA

Anatolii Tarasiuk

kandydat nauk prawnych, główny pracownik naukowy Laboratorium Naukowego Bezpieczeństwa Informacji i Cyberbezpieczeństwa
Naukowo-Badawczego Instytutu Informatyki i Prawa Narodowej Akademii Nauk Prawnych Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0479-0666
Anotation. Praca ta określa miejsce w systemie wiedzy naukowej ogólnej teorii bezpieczeństwa informacji, konsolidującej wszystkie części całości informacyjno-poznawczej w systemie bezpieczeństwa informacji i cybernetycznego, a także specyfikę jego rozwoju i główne zadania. Ekstremalna waga ochrony społeczeństwa przed wyzwaniami i zagrożeniami informacyjno-cybernetycznymi warunkuje potrzebę stworzenia ogólnej teorii bezpieczeństwa informacji, przede wszystkim jej podstaw społeczno-filozoficznych. Jednocześnie omówione w artykule społeczne środki bezpieczeństwa informacji staną się kluczem do rozpowszechniania i zatwierdzania w społeczeństwie, w ramach nowo utworzonej ogólnej naukowej teorii bezpieczeństwa informacji i cyberbezpieczeństwa, odpowiadającej koncepcji społeczno-filozoficznej. Wyjaśniono cechy ogólnej teorii bezpieczeństwa cybernetycznego, która jest na etapie powstawania. Określono miejsce w systemie wiedzy naukowej i główne zadania tej teorii, mające na celu zintegrowanie w systemie informacyjnego bezpieczeństwa wszystkich składników informacyjno-poznawczych. Szczególna ważność i znaczenie ochrony przed wyzwaniami i zagrożeniami w dziedzinie informacji przesądza o potrzebie tworzenia społeczno-filozoficznych podstaw ogólnej teorii bezpieczeństwa informacji i cyberbezpieczeństwa. W tym samym czasie, środki bezpieczeństwa informacji społecznej przyczyni się do popularyzacji i wdrażania do świadomości społecznej koncepcji społeczno-filozoficznej informacji i cyberbezpieczeństwa. Wspomniane zasady, naszym zdaniem, będą konkretyzować wspomnianą teorię, dadzą impuls do jej rozwoju, wpływając na kierunek humanistyczny. A to z kolei warunkuje odpowiednie przemiany świadomości społecznej w odniesieniu do świadomości istoty informacji i bezpieczeństwa cybernetycznego, jej cech i znaczenia.
Keywords: cyberbezpieczeństwo, prawa osób fizycznych, bezpieczeństwo informacji, społeczeństwo informacyjne

POJĘCIOWO-KATEGORYCZNY APARAT ADMINISTRACYJNO-PRAWNYCH REGULACJI TWORZENIA PAŃSTWOWEGO SYSTEMU OCHRONY INFRASTRUKTURY KRYTYCZNEJ

Serhii Telenyk

kandydat nauk prawnych
ORCID ID: 0000-0002-1328-7595
Anotation. Tworzenie państwowego systemu ochrony infrastruktury krytycznej stanowi jednocześnie wyzwanie naukowe, prawne i wykonawcze. Dlatego badanie tej sfery nabiera szczególnego znaczenia. Logika artykułu obejmuje rozważenie faktycznych metodologicznych aspektów pytania aparatu pojęciowo-kategorycznego nauki z jego autorską interpretacją i definicją funkcji, a następnie projekcją zastosowania przedstawionej koncepcji do gałęzi badanej. Utworzono rejestr terminologii kluczowej z podziałem na klastry. Przeprowadzone analiza logiczno-semantyczna i analiza treści ujawniły istniejące niedoskonałości, które należy skorygować w trakcie udoskonalania obowiązujących ram regulacyjnych.
Keywords: metodologia nauki, pojęcie, pojęcie prawne, kategoria, kategoria prawna, aparat pojęciowokategoryczny, funkcje aparatu pojęciowo-kategorycznego, regulacja administracyjno-prawna, krytyczny, infrastruktura krytyczna, państwowy system ochrony infrastruktury krytycznej

METODOLOGIA BADANIA REGULACJI PRAWNYCH DZIAŁALNOŚCI POLICJI

Lina Tovpyha

aspirant Katedry Teorii Państwa i Prawa Narodowej Akademii Spraw Wewnętrznych, wykładowca prawa
Kijowskiego Miejskiego Kolegium Medycznego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-0625-1188
Anotation. Artykuł omawia współczesne poglądy na problematyczne zagadnienia metodologii nauk prawnych, definiowania i stosowania metodologicznych podejść i metod wiedzy naukowej w procesie badania regulacji prawnych działalności policji na Ukrainie i w krajach Europy kontynentalnej. Na podstawie przeprowadzonej analizy dowiedzieliśmy się więc, że istnieje problematyka rozumienia pluralizmu podejść naukowych samej metodologii, jako przedmiotu poszukiwań naukowych. Tak więc Ukraina wzięła wektor na Europę, niezwykle ważne jest dążenie do uporządkowania wzorców i cech kształtowania się, rozwoju różnych rodzajów prawa, a także regulacji prawnych działalności policji. Aby ustalić i określić wzorce rozwoju prawnej regulacji działalności policji i prawnej regulacji działalności policji w państwach Europy kontynentalnej, należy uznać za stosowną komparatywną metodę badania. To dzięki niej będziemy mogli ustalić wzorce rozwoju, identyfikując ogólne i doskonałe, badając porównywalne systemy prawne, przyswajając doświadczenia obcych krajów i wprowadzając pozytywne doświadczenia w prawie regulacyjnym policji.
Keywords: działalność policji, metody, metodologia, metoda komparatywna, regulacja prawna działalności policji

ZAGRANICZNE DOŚWIADCZENIA ADMINISTRACYJNO-PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY INWESTYCJI I MOŻLIWOŚCI ICH WYKORZYSTANIA NA UKRAINIE

Oleksandr Fesenko

kandydat nauk prawnych, doktorant
Naukowo-Badawczego Instytutu Prawa Publicznego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3279-484X
Anotation. Znaczenie tego artykułu polega na tym, że ochrona administracyjno-prawna praw inwestorów, a także całego mechanizmu prawnego ochrony inwestycji, przesądza o konieczności rozważenia związku administracyjnych i finansowych norm prawa inwestycyjnego, w tym norm regulujących ochronę praw inwestorów w różnych państwach świata. Faktem jest, że problemy regulacji administracyjno-prawnej i finansowo-prawnej stosunków inwestycyjnych nie są wyłącznie ukraińskie. Ocena przyczyn takiej sytuacji i badanie światowych doświadczeń krajów z powodzeniem rozwiązujących postawione problemy pozwoli na przeanalizowanie działalności inwestycyjnej krajów i przyciągnięcie ich doświadczenia. W artykule dokonano analizy i podsumowania zagranicznych doświadczeń w zakresie administracyjno-prawnej ochrony inwestycji i możliwości jej wykorzystania na Ukrainie. Podkreślono, że mechanizm regulacji prawnej ochrony inwestycji w obcych krajach, funkcjonowanie systemu organów wykonawczych, które chronią inwestorów, różnią się różnorodnością. Zagraniczne doświadczenia w zakresie ochrony inwestycji są rozważane na przykładzie Chin i USA. Okazuje się, że praktyka prawa zagranicznego pokazuje również, że podejście instytucjonalne do inwestowania jest podane w bardziej jednoznacznej formie, a nacisk kładziony jest na opis konkretnego mechanizmu działania świadczeń, co pozwala na uwzględnienie i wyeliminowanie luków w regulacji prawnej mechanizmu ochrony praw inwestorów. Trudność w określeniu skutecznego modelu ochrony praw inwestorów polega na rozproszeniu jego materiału regulacyjnego. W tej chwili pilnie potrzebne jest usystematyzowanie przepisów dotyczących inwestycji i sposobu ich wsparcia publicznego. Stwierdzono istnienie znacznej liczby przepisów regulacyjnych ograniczających dostęp kapitału zagranicznego do swoich rynków, zwłaszcza jeśli dotyczy to aktywów strategicznych, inwestorów z udziałem państwa, a także dogłębne zrozumienie procedury administracyjnej przeglądu inwestycji zagranicznych pod kątem zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego, oraz zrozumienie (być może i umocnienie legislacyjne) ustanowienia systemu przeglądu takich inwestycji z wyjaśnieniem podmiotów, zadań i kryteriów oceny.
Keywords: doświadczenie zagraniczne, inwestycje, inwestycje zagraniczne, działalność inwestycyjna, ochrona inwestycji, ochrona administracyjno-prawna

WEWNĘTRZNY SYSTEM ROZWIĄZYWANIA SPORÓW PRACOWNICZYCH ORGANIZACJI TRAKTATU PÓŁNOCNOATLANTYCKIEGO

Fomin Pavlo

aspirant Katedry Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydziału Prawa
Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. W.N. Karazina (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1951-9860
Anotation. W artykule przeanalizowano przepisy aktów założycielskich i wewnętrznych (przepisy dotyczące personelu cywilnego, załączniki do niego itp.) Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w celu ochrony praw pracowniczych obecnych lub byłych pracowników personelu Organizacji. Ustalono, że w wyniku reformy wewnętrznego sądownictwa NATO wprowadzono szereg zmian w procedurach rewizji decyzji administracyjnych, które mogą naruszać prawa pracowników określone w warunkach ich powołania lub przepisach dotyczących personelu cywilnego. W szczególności wskazano, że system rozwiązywania sporów pracowniczych jest dwupoziomowy; skarżący mają możliwość rozwiązania sporu poprzez odwołanie się do nieformalnego poziomu przedstawionego w procedurze rewizji administracyjnej, mediacji i możliwości złożenia skargi oraz przez Trybunał Administracyjny, który funkcjonuje jako wewnętrzny organ sądowy. Podkreślono, że procedura rozstrzygania sporu na poziomie nieformalnym jest niezależna, dobrowolna, poufna i bezstronna.
Keywords: międzynarodowa organizacja międzyrządowa, personel, prawo pracy, ochrona

DOKTRYNA REGULACJI PRAWNYCH ENERGII ALTERNATYWNEJ NA UKRAINIE: WSPÓŁCZESNE TENDENCJE ROZWOJU

Tetiana Kharytonova, Khrystyna Hryhorieva

Tetiana Kharytonova. Doktor nauk prawnych, docent, kierownik Katedry Prawa Rolnego, Prawa Ziemi i Prawa Środowiskowego Narodowego Uniwersytetu „Odeska Akademia Prawnicza” (Odessa, Ukraina)
Khrystyna Hryhorieva. Doktor nauk prawnych, docent Katedry Prawa Rolnego, Prawa Ziemi i Prawa Środowiskowego Narodowego Uniwersytetu „Odeska Akademia Prawnicza” (Odessa, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-7998-5089, ORCID ID: 0000-0001-7659-2178
Anotation. Artykuł poświęcony jest identyfikacji współczesnych trendów rozwoju doktryny regulacji prawnych energii alternatywnej na Ukrainie. Do realizacji zadań wykorzystano filozoficzne (ogólne naukowe) i poszczególne naukowe metody poznania, w szczególności metodę analizy systemowo-strukturalnej, metody historyczne, porównawcze, metody interpretacji norm prawnych, logiczno-strukturalne i inne naukowe metody badania zjawisk prawnych. Zidentyfikowano główne cechy rozwoju myśli naukowej w zakresie regulacji prawnych energii alternatywnej na Ukrainie, w tym: 1) w aspekcie metodologicznym – poważny brak rozwoju naukowego i metodologicznego; 2) w aspekcie terminologicznym – dość krótki okres realizacji badań naukowych w tym kierunku (ograniczony do okresu niepodległości Ukrainy); 3) w aspekcie merytorycznym – a) koncentracja uwagi na harmonizacji z prawem UE; b) znaczny udział stosunkowo prawnych badań naukowych; c) znaczna liczba z natury błędnych badań mających na celu udowodnienie potrzeby i celowości przejścia na energię alternatywną; d) fragmentaryczność branżowa. Zidentyfikowano główne trendy w rozwoju współczesnej nauki prawnej zajmującej się badaniem energii alternatywnej, a mianowicie: a) tendencja do intensyfikacji badań naukowych w tym kierunku; b) tendencja do transformacji eurointegracyjnej. Zgodnie z wynikami przeprowadzonej analizy można stwierdzić, że krajowa doktryna regulacji prawnej energii alternatywnej na Ukrainie jest w początkowym okresie powstawania.
Keywords: energia alternatywna, energia odnawialna, paliwa alternatywne, prawo energetyczne, energetyczne stosunki prawne, alternatywne źródła energii

ANALIZA STANU NAUKOWEGO OPRACOWANIA TEORII ORGANIZACJI REHABILITACJI SPOŁECZNEJ SKAZANYCH I ZWOLNIONYCH

Ihor Chalyi

sędzia
Drugiego Apelacyjnego Sądu Administracyjnego
ORCID ID: 0000-0003-4185-2472
Anotation. Artykuł poświęcony jest zagadnieniu rehabilitacji społecznej osób skazanych i zwolnionych z odbywania kary jako środka zapobiegania przestępczości. Przeanalizowano opinie naukowców dotyczące definicji terminu „rehabilitacja” w różnych dziedzinach nauki i praktyki, w szczególności w prawie, medycynie, psychologii, socjologii i pedagogice. Zbadano również strukturę, rodzaje i sposoby przeprowadzenia rehabilitacji. Szczególną uwagę skupia się na tendencji do zapewnienia rehabilitacji skazanych zarówno w przestrzeni międzynarodowej, jak i na terytorium Ukrainy. Wskazane są główne elementy rehabilitacji mające na celu dostosowanie osoby do istniejących warunków życia i ich dostosowanie w społeczeństwie. W artykule przedstawiono krótki przegląd międzynarodowych przepisów prawnych i odpowiednich przepisów krajowych w zakresie rehabilitacji skazanych. Zaproponowano sposoby doskonalenia działań rehabilitacyjnych w zależności od ich natury i istoty.
Keywords: odbywanie kary, zapobieganie przestępczości, skazani, rehabilitacja społeczna, przepisy międzynarodowe

TYPOWE I CHARAKTERYSTYCZNE CECHY ELEKTRONICZNYCH ŚRODKÓW PŁATNICZYCH

Chaplian Serhii

spirant Katedry Prawa Gospodarczego
Instytutu Naukowo-Badawczego Prawa Prywatnego i Przedsiębiorczości im. akademika F. G. Burczaka Narodowej Akademii Nauk Prawnych Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1765-1323
Anotation. Artykuł poświęcony jest badaniu charakterystycznych cech elektronicznych środków płatniczych, przede wszystkim pieniądza elektronicznego i walut wirtualnych. Pomimo dużej liczby badań emisji i obiegu tych obiektów, prawie wszystkie dotyczą tylko poszczególnych elementów struktury elektronicznych środków płatniczych – kryptowalut, pieniądza elektronicznego i tym podobnych, nie zwracając uwagi na zintegrowane podejście do analizy wielości tych funduszy. W rezultacie w źródłach naukowych brakuje całościowego pojęcia elektronicznych środków płatniczych jako zbioru określonych obiektów, które istnieją w formie elektronicznej i równolegle z pieniędzmi są wykorzystywane do dokonywania płatności. Ponadto brakuje zrozumienia, które obiekty odnoszą się do określonej całości. W tym artykule na temat podstawowych analiz kluczowych cech pieniądza elektronicznego i walut wirtualnych, ich natury prawnej i reżimu prawnego w obrocie, podsumowano ogólne i charakterystyczne cechy tych obiektów oraz stwierdzono istnienie wystarczających podstaw do ich kompleksowej regulacji prawnej. Uzyskane wyniki dają podstawy zarówno do dalszego wspólnego badania tych instytucji prawnych, jak i wyznaczają kierunek opracowania odpowiednich aktów prawnych dotyczących regulacji emisji i obiegu tych obiektów.
Keywords: pieniądz elektroniczny, waluty wirtualne, kryptowaluty, aktywa kryptograficzne, stablkoiny, surogaty pieniężne

RODZAJE DOWODÓW ELEKTRONICZNYCH W POSTĘPOWANIU CYWILNYM

Serhii Chvankin

kandydat nauk prawnych, docent, prezes Kijowskiego Sądu Rejonowego m. Odessy, przewodniczący
Stowarzyszenia Sędziów Śledczych Ukrainy (Odessa, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-9800-854Х
Anotation. W artykule naukowym scharakteryzowano rodzaje dowodów elektronicznych zapisanych w prawie postępowania cywilnego. Ujawniono treść dokumentu elektronicznego jako rodzaj dowodu elektronicznego. Zbadano kwestie przypisania serwisu internetowego i stron internetowych do dowodów w postępowaniu cywilnym. Scharakteryzowano komunikację elektroniczną jako rodzaj dowodu elektronicznego, podkreślono teoretyczne i praktyczne aspekty uznania jej za dopuszczalny dowód w postępowaniu cywilnym. Ujawniono zawartość metadanych i baz danych jako niezależną odmianę dowodu elektronicznego, określono także ich znaczenie w postępowaniu dowodowym. Dokonano klasyfikacji dowodów elektronicznych według źródła ich otrzymania, formy wyrażenia (odtworzenia) informacji dowodowych, które mogą być postrzegane przez osobę, oraz charakteru treści dowodów elektronicznych. Przeanalizowano wartości klasyfikacji dowodów elektronicznych w celu ustalenia cech proceduralnych ich gromadzenia, badania i oceny.
Keywords: wymiar sprawiedliwości, postępowanie cywilne, klasyfikacja dowodów elektronicznych, dokumenty elektroniczne, komunikacja elektroniczna, metadane

NORMY-DOMNIEMANIA PRAWA RODZINNEGO UKRAINY

Vitalii Cherneha

kandydat nauk prawnych, docent, docent Katedry Prawa Gospodarczego i Korporacyjnego
Uczelni publicznej „Kijowski Narodowy Uniwersytet Ekonomiczny im. Wadyma Hetmana” (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-9118-6562
Anotation. Artykuł poświęcony normom-domniemaniom prawa rodzinnego Ukrainy. W pracy stosuje się zarówno ogólne naukowe, jak i prawne metody wiedzy naukowej, w szczególności: formalno-logiczny – przy opracowywaniu definicji „normy-domniemania prawa rodzinnego”, badania materiałów analitycznych, poszczególnych przepisów naukowych; systemowo-funkcjonalny – w celu utworzenia systemu domniemań w prawie rodzinnym, a także w celu ustalenia miejsca i znaczenia norm-domniemań prawa rodzinnego w mechanizmie prawnej regulacji stosunków rodzinnych; logiczno-semantyczny – przyczynia się do wyjaśnienia aparatu pojęciowo-kategorycznego przedmiotu badań; techniczno-prawny – do modelowania propozycji poprawy prawa rodzinnego Ukrainy. W pracy naukowej przedstawiono autorską wizję pojęcia norm-domniemań prawa rodzinnego oraz podjęto próbę aktualizacji systemu domniemań w prawie rodzinnym Ukrainy. Udowodniono, że w Kodeksie Rodzinnym Ukrainy wskazane jest ustalenie takich domniemań: legalności umowy rodzinnej, legalności umowy rodzinnej, legalności adopcji.
Keywords: mechanizm regulacji prawnej stosunków rodzinnych, domniemania w prawie rodzinnym, domniemanie prawomocności adopcji, domniemanie prawomocności małżeństwa, domniemanie prawomocności umowy rodzinnej, domniemanie prawomocności umowy rodzinnej

ANALIZA METODOLOGICZNYCH PODEJŚĆ DO BADANIA PROBLEMÓW OBSŁUGI OPERACYJNEJ PRZEZ JEDNOSTKI POLICJI KRYMINALNEJ SEKTORÓW GOSPODARKI, LINII PRACY, ZAKOTWICZONYCH OBIEKTÓW I TERYTORIÓW

Serhii Chyzh

kandydat nauk prawnych, doktorant
Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4296-3246
Anotation. W artykule dokonano analizy badań doktorskich na stopień naukowy doktora nauk prawnych, w których poruszono zagadnienia obsługi operacyjnej przez jednostki policji kryminalnej sektorów gospodarki, linii pracy, zakotwiczonych obiektów i terytoriów. Ustalono podejścia metodologiczne, które autorzy wykorzystali do rozwiązania problemów postawionych przed badaniem.
Keywords: obsługa operacyjna, działalność operacyjno-poszukiwawcza, Policja Narodowa, podejścia metodologiczne

MIĘDZYNARODOWE DOŚWIADCZENIE W PRZECIWDZIAŁANIU OBROTOWI PRZEDMIOTÓW PORNOGRAFICZNYCH PRZEZ INTERNET I JEGO WYKORZYSTANIE W CZYNNOŚCIACH OPERACYJNYCH I ŚLEDCZYCH JEDNOSTEK POLICJI NARODOWEJ UKRAINY

Alona Shraho

adiunkt Katedry Działalności Operacyjno-Poszukiwawczej
Dniepropetrowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Dniepr, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-2375-8231
Anotation. Znaczenie tego artykułu polega na tym, że szeroki rozgłos licznych faktów działań lubieżnych popełnionych podczas korzystania z Internetu, wielki publiczny rezonans i zwiększona uwaga społeczności międzynarodowej zmusiły państwo do uznania istnienia problemu pornografii internetowej. Rozpowszechnianie pornografii przez Internet gwarantuje dystrybutorowi i konsumentowi anonimowość, względną dostępność sposobów jej upublicznienia i otrzymania. Szeroki popyt na produkty przestępcze utrudnia znalezienie dystrybutorów i sprzedawców takich produktów, szczególnie wśród obcokrajowców. W pracy przeanalizowano odrębne przepisy prawa międzynarodowego i krajowego dotyczące przeciwdziałania cyberprzestępczości i pornografii. Zauważono potrzebę opracowania odpowiedniego specjalistycznego oprogramowania i sprzętu do prowadzenia działań poszukiwawczych w cyberprzestrzeni z wykorzystaniem międzynarodowego doświadczenia. Ustalono priorytetowe kierunki przeciwdziałania oddziałami Policji Narodowej Ukrainy przejawom sprzedaży i dystrybucji przedmiotów pornograficznych w Internecie. Wywnioskowano o potrzebie: 1) opracowania odpowiedniego specjalistycznego oprogramowania i sprzętu do prowadzenia działań operacyjnych i poszukiwawczych w cyberprzestrzeni z wykorzystaniem międzynarodowego doświadczenia; 2) poprawy systemu wsparcia informacyjno-analitycznego (stworzenie jednolitego systemu informacyjno-analitycznego organów ścigania z podsystemami na obszarach, w tym z oddzielną jednostką dla jednostek zwalczania cyberprzestępczości); 3) wprowadzenia zmian w Kodeksie Postępowania Karnego i innych przepisach prawnych w zakresie przeciwdziałania cyberprzestępczości na poziomie państwowym; 4) opracowywania na poziomie międzynarodowym i wdrażania standardów proceduralnych w prawie krajowym, które pozwalają skutecznie badać przestępstwa w globalnych sieciach informacyjnych, uzyskiwać, badać i przedstawiać dowody elektroniczne z uwzględnieniem problemu transgranicznego; 5) nawiązywania współpracy organów ścigania w dochodzeniu w sprawie cyberprzestępczości na poziomie operacyjnym; 6) doskonalenia mechanizmów dołączania do materiałów i wykorzystywania w postępowaniach karnych dowodów elektronicznych w tej kategorii postępowań karnych; 7) zobowiązania firm do przechowywania kopii zapasowych danych elektronicznych w celu zwiększenia skuteczności dochodzenia w sprawie takich przestępstw; 9) ułatwienia organom ścigania dostępu do elektronicznych banków danych.
Keywords: doświadczenia międzynarodowe, pornografia, przedmioty pornograficzne, Internet, sprzedaż, dystrybucja, cyberprzestrzeń

KLASYFIKACJA SPOŁECZNIE NIEBEZPIECZNYCH SKUTKÓW POPEŁNIENIA CZYNU ZABRONIONEGO

Iryna Shcherbinina

aspirant Wydziału Prawa Karnego nr 2
Narodowego Uniwersytetu Prawniczego im. Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-6376-3951
Anotation. Artykuł poświęcony jest badaniu aktualnych problemów klasyfikacji społecznie niebezpiecznych skutków popełnienia czynu zabronionego. Szczególną uwagę autor zwraca na potrzebę opracowania przez naukę kompletnego, dokładnego i uniwersalnego systemu klasyfikacji skutków społecznie niebezpiecznych, który koniecznie spełniałby regułę naukowości i zasady logiki formalnej. Ustalono, że przy wyborze kryteriów klasyfikacyjnych w celu podzielenia społecznie niebezpiecznych konsekwencji popełnienia czynu zabronionego na rodzaje, należy kierować się najważniejszymi i uniwersalnymi cechami, które umożliwiłyby podzielenie całości społecznie niebezpiecznych konsekwencji na podstawie tych lub innych kryteriów istotnych. Autor dokonał przeglądu różnych podejść i kryteriów klasyfikacji skutków społecznie niebezpiecznych zaproponowanych przez krajowych i zagranicznych naukowców kryminalistycznych. Ustalono, że nie wszystkie kryteria podziału można uznać za ujawniające rzeczywiste, merytoryczne cechy badanego zjawiska. Na podstawie dogłębnej analizy przepisów legislacyjnych i doktrynalnych autor zaproponował ulepszony system oddzielania społecznie niebezpiecznych konsekwencji popełnienia czynu zabronionego, który jest w stanie pełniej, bardziej obiektywnie ujawnić najważniejsze cechy jakościowe i ilościowe badanego zjawiska oraz wykazać stosunek społecznie niebezpiecznych konsekwencji do obiektów czynu zabronionego.
Keywords: czyn zabroniony, klasyfikacja, skutki społecznie niebezpieczne, delikty stwarzające zagrożenie, szkoda merytoryczna, szkoda