Journal №8 (44) vol. 1 / 2021|KELM

WYKAZ ZAŁĄCZONYCH PLIKÓW

KSZTAŁTOWANIE AUTORSKIEGO CREDO JEDNOSTKI W WARUNKACH STEM-INTEGRACYJNYCH INNOWACJI EDUKACJI PRZYRODNICZO-NAUKOWEJ

Viktoriia Atamanchuk, Petro Atamanchuk

Viktoriia Atamanchuk, doktor nauk filologicznych, docent, główny pracownik naukowy Wydziału Modelowania Informacyjno-Dydaktycznego Centrum Narodowego „Mała Akademia Nauk Ukrainy” (Kijów, Ukraina)
Petro Atamanchuk, doktor nauk pedagogicznych, profesor, Akademik Narodowej Akademii Nauk Szkolnictwa Wyższego Ukrainy (Wydział Fizyki i Astronomii), ekspert Rady Naukowej Ministerstwa Edukacji i Nauki Ukrainy, ekspert Narodowego Funduszu Badań Ukrainy, wiceprezes Akademickiego Towarzystwa Michała Bałudiańskiego (Słowacja); Zasłużony pracownik Oświaty Ukrainy (Kamieniec Podolski, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-5211-2480, ORCID ID: 0000-0002-3646-8946
Anotation. Materiał publikacji odzwierciedla sposoby i konsekwencje wpływów administracyjnych na proces kształtowania kompetencji i światopoglądowych cech jednostki, które są syntetyzowane i podsumowywane przez prezentowaną pracę. Celowość przeprowadzanych przez nas badań naukowych jest jednoznacznie skorelowana z koniecznością znacznego podniesienia rankingu zawodów branży przyrodniczo-naukowej, który jest dziś katastrofalnie niski. Zatwierdzona przez Gabinet Ministrów „Koncepcja Rozwoju Edukacji Przyrodniczo-Matematycznej (STEMeducation)” i STEM-integracyjnych innowacji współczesnej edukacji koncentrują się na zwiększeniu poziomu świadomości naukowej jednostki, co następnie przyczyni się do realizacji ważnych programów rządowych. W wyniku licznych aprobat, analiz naukowych, konkursów, ekspertyz, konferencji naukowych, prac dyplomowych itp., pojawiły się definiujące linie badań i wdrożeń, na podstawie których uzasadniono poniższe. Kształtowanie najwyższych poziomów kompetencji i światopoglądu (umiejętności, zdolności, przekonania, gotowość do działania, przyzwyczajenie, autorskie credo pedagogiczne) jest konsekwencją przezwyciężenia zjawisk kryzysowych w edukacji. Wskaźnikiem gotowości jednostki do osiągnięcia wyznaczonych celów jest jej zdolność do fantazjowania, stawiania hipotez, planowania, opracowywania projektów i tym podobne. Wykorzystanie książek autorskich w nauczaniu studentów potwierdziło skuteczność wdrożenia technologii celowania binarnego.
Keywords: cele uczenia się, prognoza edukacyjna, kontrola obiektywna, binarność programu celowego, zarządzanie uczeniem się, kompetencje, światopogląd

WEWNĄTRZSZKOLNA PRACA METODYCZNA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH JAKO JEDNA Z FORM PODNOSZENIA ICH KWALIFIKACJI (NA PRZYKŁADZIE ZACHODNIEGO REGIONU UKRAINY (1945-1991))

Natalia Basarab

aspirantka Katedry Pedagogiki i Zarządzania Oświatą imienia Bohdana Stuparyka Wydziału Pedagogicznego Podkarpackiego Narodowego Uniwersytetu imienia Wasyla Stefanyka (Iwano-Frankiwsk, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-2702-6716
Anotation. W artykule podjęto próbę scharakteryzowania roli wewnętrznej pracy metodycznej jako jednej z najbardziej aktywnych i skutecznych form w procesie podnoszenia kwalifikacji nauczycieli szkół podstawowych. Przez cały czas obcej okupacji Zachodniej Ukrainy władze uważały szkoły za środek denacjonalizacji ludności, za potwierdzenie swojej imperialnej polityki na okupowanych terytoriach. Treść edukacji i wychowania w nich odpowiadała polityce zniewolenia narodu ukraińskiego, pozbawienia go pamięci historycznej, świadomości narodowej. Ludność ukraińska pozostawała w upadku kulturowym. I pomimo historycznych procesów, które zostawiły ślad na rozwoju edukacji, w tym na podnoszeniu kwalifikacji pracowników pedagogicznych – praca metodyczna w szkole była przeprowadzana prawie stale i w pełni uwzględniała żądania i potrzeby nauczycieli, dynamicznie reagowała na potrzeby praktyki pedagogicznej. O jej treści decydowały ogólne cele polityki państwa w zakresie oświaty oraz konkretne zadania dotyczące m.in. zespołu lub pracownika pedagogicznego.
Keywords: podyplomowe studia pedagogiczne, podnoszenie kwalifikacji nauczycieli, szkoła podstawowa, praca metodyczna, wewnątrzszkolna praca metodyczna

TEORETYCZNE PODSTAWY WYKORZYSTANIA ARTYSTYCZNYCH TEKSTÓW ANGLOJĘZYCZNYCH W KSZTAŁTOWANIU KULTURY ESTETYCZNEJ

Dmytro Boklakh

wykładowca Katedry Języków Obcych i Komunikacji Zawodowej Wydziału Stosunków Międzynarodowych Wschodnioukraińskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Wołodymyra Dala (Ługańsk, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0691-7034
Anotation. Anglojęzyczny tekst artystyczny zawiera obok sfery komunikatywnej i społeczno-kulturowej dominantę estetyczną, która warunkuje artystyczne i wartościowe wektory rozwoju współczesnej osobowości. Kultura estetyczna w kontekście nauki języka obcego stanowi tło dla kształtowania ogólnej kultury osobowości na twórczych podstawach oryginalnego tekstu. Badanie obejmuje analizę i syntezę literatury naukowej i metodycznej, filozoficznej, dedukcję jej podstawowych pozycji, konkretyzację i uogólnienie uzyskanych wniosków przedstawionych przez pryzmat podejścia systemowego. Tekst artystyczny w nauce języka angielskiego ma międzykulturowe elementy epoki, styl autora, środki ekspresji językowej, które wytwarzają tworzenie treści językowych i poznawczo-artystycznych związanych z ideałami zmysłowej sfery „piękna”. W ramach uniwersyteckiego nauczania języka obcego kulturę estetyczną studenta kształtuje synteza rodzajów sztuki połączonych właśnie literaturą, co umożliwia aktualizację wszystkich rodzajów aktywności językowej. Autor skupia się na teoretycznym potencjale wykorzystania tekstów artystycznych na lekcjach języka angielskiego do kształtowania gustów artystycznych, zmysłowości, emocjonalności studentów. Perspektywami niniejszej pracy są opracowanie metodyki kształtowania kultury estetycznej studentów szkolnictwa wyższego za pomocą oryginalnych tekstów anglojęzycznych.
Keywords: tekst anglojęzyczny, tekst artystyczny, kultura estetyczna, orientacje wartościowe, sfera piękna, emocjonalność, zmysłowość

GŁÓWNE ZAGADNIENIA W PROCESIE KSZTAŁTOWANIA KULTURY PŁCI STUDENTÓW UNIWERSYTETU

Olena Vasylchenko

kandydat nauk pedagogicznych, docent Katedry Języków Obcych Kierunku Zawodowego Zaporoskiego Uniwersytetu Narodowego (Zaporoże, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-0363-890X
Anotation. Badanie koncentruje się na wyjaśnieniu podstawowych zagadnień niezbędnych do procesu kształtowania kultury płci studentów uniwersytetu, która postrzega manifestację unikalnych cech płciowych studentów jako warunek ich skutecznej przyszłej działalności zawodowej i zachęca studentów do zrozumienia, że uprzedzenia i stereotypy dotyczące płci są barierami dla dalszej komunikacji interpersonalnej i produktywnego życia. Przeprowadzona analiza teoretyczna, obserwacja i wywiady studentów pozwoliły zidentyfikować główne kwestie, które należy rozważyć w treści dydaktycznej dyscypliny w celu kształtowania kultury płci studentów uniwersytetu. Idea równości płci jako jednej z podstawowych wartości współczesnego społeczeństwa demokratycznego stała się podstawą procesu kształtowania kultury płci studentów. W celu kształtowania kultury płci studentów zidentyfikowano główne kierunki promowania skutecznego przyswajania przez studentów podstawowych składników kultury płci. Proces kształtowania kultury płci studentów uniwersytetu odbywał się podczas zajęć w dyscyplinie „Język obcy o kierunku zawodowo-komunikatywnym”.
Keywords: Student, równość płci, kultura płci studentów, stereotyp płci, uprzedzenia płciowe

PEDAGOGICZNE WARUNKI ZAPEWNIENIA WYSOKIEJ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO STUDENTÓW W ZAKRESIE ETNODESIGNU

Alla Dyachenko

kandydat nauk pedagogicznych, docent Katedry Dyscyplin Teoretycznych i Kształcenia Zawodowego Kijowskiej Państwowej Akademii Sztuki Użytkowej i Projektowania imienia Mychajła Bojczuka (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4496-5931
Anotation. W artykule przeanalizowano interpretacje istoty kategorii „etnodesign”, „etnos”, „design” i „warunki pedagogiczne kształcenia zawodowego studentów w zakresie etnodesignu”. Odzwierciedla znaczenie rozwoju kompetencji artystycznych studentów XXI wieku w ramach zawodowego kształcenia etnodesignu w instytucjach szkolnictwa wyższego poprzez realizację odpowiednich warunków pedagogicznych. Przedstawiono podstawowe warunki pedagogiczne w celu zapewnienia wysokiej jakości szkolenia zawodowego studentów w zakresie etnodesignu. Przeanalizowano etnodesignerskie kompetencje w zaktualizowanym programie studiów bakałaureackich i magisterskich na podstawie zintegrowanego środowiska programistycznego. Stwierdzono, że najważniejsze jest zapewnienie wysokiej jakości procesu edukacyjnego studentów wydziałów designu i etnodesignu, koncentrując się na badaniu wartości kultury i sztuki narodowej, współpracy z mistrzami ludowymi i opanowaniu metod artystycznej interpretacji dóbr narodowych. Uzyskane wyniki badań można wykorzystać do poprawy systemu nauczania i zapewnienia odpowiednich warunków pedagogicznych w celu kształtowania kompetencji artystycznych studentów szkół wyższych, co poprawi obecną jakość szkolnictwa wyższego przy kształtowaniu przyszłych specjalistów.
Keywords: design, etnoprodukt, kompetencje artystyczne, edukacja projektowa

ANALIZA BEZPIECZEŃSTWA PSYCHOLOGICZNEGO ŚRODOWISKA EDUKACYJNEGO W PRACACH WSPÓŁCZESNYCH SPECJALISTÓW JAKO CZYNNIKA ROZWOJU OSOBOWOŚCI PSYCHOSOMATYCZNIE ZDROWEJ

Oleksiy Kornienko

doktor nauk psychologicznych, docent (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-7014-5940
Anotation. W prezentowanym artykule autor włącza analityczny przegląd badań nad nowymi zjawiskami w ogólnie przyjętym paradygmacie następujących nauk: psychologii ogólnej, wiekowej, medycznej, psychiatrii. Za nowe zjawiska autor uważa „bezpieczeństwo psychiczne” jako czynnik „psychosomatycznie zdrowej osobowości” w funkcjonowaniu środowiska edukacyjnego. Głównymi metodami badania wyróżnionego problemu jest teoretyczna i metodologiczna analiza publikacji specjalistów z zachowaniem logicznej równowagi między oświetleniem wczesnych prac wiodących psychologów z empirycznymi badaniami współczesnych naukowców na granicy dynamicznych zmian przedchorobowych wskaźników zdrowia psychicznego, fizycznego, społecznego, moralnego i duchowego wszystkich uczestników procesu edukacyjnego: uczniów, studentów, zespołu pedagogicznego, rodziców. Autor artykułu skoncentrował się na analizie porównawczej głównych publikacji, podkreślając przeciwstawne punkty widzenia specjalistów. Aby wdrożyć programy medyczno-psychologiczne, psychodiagnostyczne, korekcyjne, psychoterapeutyczne dla specjalistów może być cenna znajomość prawidłowego zrozumienia następujących pojęć „bezpieczeństwo psychologiczne”, jego różnych poziomów, z wyróżnieniem zewnętrznych i wewnętrznych zagrożeń „bezpieczeństwa psychologicznego”, konsekwencji jego naruszenia.
Keywords: niedostosowanie do szkoły, dydaktogenia u młodszych uczniów, graniczne zaburzenia osobowości ucznia, zagrożenia wewnętrzne/zewnętrzne, wiktymalne zachowanie ofiary

TWÓRCZOŚĆ UKRAIŃSKIEJ REŻYSERKI TEATRALNEJ ALLY BABENKO (LATA 1960-2010): ASPEKT PŁCI

Tatiana Batytska

kierownik części literacko-dramaturgicznej Narodowego Akademickiego Ukraińskiego Teatru Dramatycznego imienia Marii Zańkowieckiej (Lwów, Ukraina), aspirantka Wydziału Sztuk Scenicznych i Kulturoznawstwa Instytutu Historii Sztuki, Folklorystyki i Etnologii imienia M.T. Rylskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-4429-2554
Anotation. Artykuł poświęcono problematyce kobiecej w twórczości ukraińskiej reżyserki z lat 1960-2010 Ally Babenko. Metodą analizy stylistycznej wyodrębniono cechy artystyczne poszczególnych spektakli reżyserki. Rozważano szereg kultowych spektakli realizowanych w różnych okresach twórczości – w Kazańskim Teatrze Dramatycznym im. V. Kachalova 1971-1975 („Tak tu cicho o zmierzchu...” B. Wasiliewa, „Zeszłego lata w Czulimsku” A. Wampiłowa, „Dikuska” A. Ostrowskiego), we Lwowskim Teatrze Narodowym im. Marii Zańkowieckiej 1990 na Dużej Scenie („Czarna pantera, niedźwiedź polarny” i „Kłamstwa” W. Wynnyczenki, „Pani Bovary” Gustave’a Flauberta) na Scenie Kameralnej Teatru Narodowego im. Marii Zańkowieckiej 2000-2010 „Dom z attyką” A. Czechowa, „Wspomnienie o Salomei” R. Horaka). Określono cechy charakterystyczne dla interpretacji obrazu kobiety w tych pracach, podkreślono zmienność oświetlenia w różnych okresach aspektu płci. Podjęto próbę rozróżnienia obecności różnych kategorii w twórczości Babenko – kobiecości i profeminizmu, zauważono ich wpływ na twórczą manifestację reżyserki jako całości.
Keywords: teatr ukraiński, reżyseria, Alla Babenko, repertuar, tematyka kobieca, Teatr im. Marii Zańkowieckiej

NAJNOWSZE STRATEGIE ROZWOJU UKRAIŃSKIEJ TWÓRCZOŚCI KOMPOZYTORSKIEJ XXI WIEKU

Yevhen Yeremenko

aspirant Katedry Teorii i Historii Wykonawstwa Muzycznego Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy imienia P.I. Czajkowskiego (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0399-769X
Anotation. Artykuł podkreśla najnowsze strategie rozwoju ukraińskiej twórczości kompozytorskiej początku XXI wieku, związane z nowym etapem kultury – metamodernizmem. Ze względu na mnogość technik współczesnych praktyk kompozytorskich zauważono niemożność ich zróżnicowania pod względem przynależności stylistycznej. Przedstawiono główne strategie metamodernistyczne w Ukraińskiej twórczości muzycznej reprezentowane przez praktyków „nowa prostota”, „nowa melancholia”, „nowa sentymentalność”, „nowy romantyzm”, „nowa sakralność”. W tym kontekście koncentruje się na wynalezieniu nowej uniwersalności muzycznego metamodernizmu, który pokazuje kompozytorską nieograniczoną różnorodność w wyborze kompozycji, stylów, gatunków, wykorzystaniu przez artystów całego archiwum ludzkiej wiedzy w praktykach muzycznych. Wyjaśniono powrót ukraińskich kompozytorów do głównych intencji znaczeń muzycznych, takich jak piękno i klarowność ekspresji muzycznej, spójność w systemie języka muzycznego, wykorzystanie zasad prostej faktury i muzycznych „tokenów” przeszłości, co pozwala kompozytorom znaleźć głębsze podstawy bytowe w muzyce.
Keywords: metamodernizm, praktyki kompozytorskie, nowa prostota, nowy romantyzm, nowa melancholia, nowa sakralność

NIEKANONICZNA IKONA UKRAIŃSKA XXI W.

Vitalii Kozinchuk

doktor filozofii, docent, docent Katedry Teologii Prywatnej Szkoły Wyższej „Iwano-Frankiwska Akademia Jana Chryzostoma”, członek Narodowego Związku Artystów Ukrainy, czołowy pracownik naukowy Muzeum Sztuki Prykarpattia, doktorant Podkarpackiego Narodowego Uniwersytetu imienia Wasyla Stefanyka (Iwano-Frankiwsk, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-8518-5686
Anotation. W artykule zbadano zjawiska historyczno-społeczne i wydarzenia związane z genezą ikonografii na Ukrainie. Określono techniki technologiczne, cechy dekoracyjne i środki artystycznej ekspresji ikon niekanonicznych. Przeprowadzono analizę typologiczną dzieł, na podstawie której prześledzono diachronię typów dla każdej typologii grupy, zidentyfikowano archetyp i prześledzono jego stereotypowe zmiany. Do połowy XIX w. działalność ikonograficzna funkcjonowała w formie warsztatów, hal, a ich działalność miała kierunek twórczo-artystyczny. Udowodniono, że ikonografia ma swoje cechy regionalne, a mechanizmem ich ochrony jest artystyczna tradycja kanonu ikonograficznego. Podkreślono stan tworzenia ikon niekanonicznych w Galicji, o czym świadczy działalność współczesnych komórek ikonograficznych. W tworzeniu niekanonicznych ikon zachodzą zmiany kierunków i stylów, wzajemne wpływy sztuki ludowej i zawodowej, obserwuje się rozwój od sfery materialnej i praktycznej do duchowej i kulturowej, które jednocześnie zachowują interakcję ze stylowymi kierunkami.
Keywords: Kanon ikonograficzny, ikona prawosławna, malarstwo sekularne, sztuka sakralna, malarstwo religijne, malarstwo, tradycja

MODELE PROMOCJI W KULTURZE KINEMATOGRAFICZNEJ

Sergey Lavreniuk

student Narodowej Akademii Kadr Kierowniczych Kultury i Sztuki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-9979-5688
Anotation. W przepisach artykułu autor dokonuje analizy opinii naukowców i praktyków filmowych dotyczących statusu producenta w filmie oraz cech kultury produkcji produktu ekranowego w kontekście różnych modeli produkcyjnych: amerykańskiego i europejskiego. Ten artykuł naukowy bada pochodzenie i rozwój modeli produkcyjnych w kulturze ekranowej, okazuje się, że ich wzajemny wpływ i wpływ na współczesny proces produkcji kinematograficznej na Ukrainie. Udowodniono potrzebę zapożyczenia światowego doświadczenia produkcyjnego w krajową przestrzeń kulturalną w produkcji kinematograficznej. Autor artykułu identyfikuje główne cechy modeli produkcyjnych, podkreśla kluczowe postacie w modelach produkcyjnych, ujawnia specyfikę ich działalności, argumentuje i wyjaśnia treść pojęć „producent filmowy”, „model” jako pewną specyficzną integralność i jedność powiązanych ze sobą elementów, rozważa modele współpracy producenta i reżysera w procesie tworzenia produktu kinematograficznego. Praktyczne znaczenie badania polega na poszerzeniu arsenału wiedzy na temat specyfiki modeli produkcyjnych w filmie i umożliwia ich wykorzystanie w szkoleniach z zakresu teorii i historii filmu, reżyserii, działalności produkcyjnej.
Keywords: przestrzeń kulturowa, kinematografia, producent, reżyser, modelowanie, produkcja kinematograficzna, produkt ekranowy

OTWARCIE I FUNKCJONOWANIE PLACÓWEK DLA BEZDOMNYCH DZIECI NA ŻYTOMIERSZCZYŹNIE W PIERWSZEJ POŁOWIE LAT 1920

Mykola Bondarchuk

aspirant Katedry Historii Ukrainy Wydziału Historycznego Żytomierskiego Uniwersytetu Państwowego imienia Iwana Franki (Żytomierz, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3230-2156
Anotation. W artykule naukowym autor przeprowadza analizę opinii naukowców badających problemy dziecięcej bezdomności na sowieckiej Ukrainie w latach zatwierdzania tam systemu bolszewickiego. Nowością naukową badania jest to, że po raz pierwszy przeprowadzono kompleksową analizę problemu przejawów wspomnianej problematyki w tym regionie. Nowa Polityka Ekonomiczna państwa radzieckiego w latach dwudziestych XX wieku została wdrożona na tle nasilenia przejawów różnego rodzaju anomalii społecznych. Walka z nimi odbywała się na tle trudnej sytuacji społecznoekonomicznej. Jak wynika z analizy źródeł archiwalnych, władze radzieckie przywiązywały do tych środków, a przede wszystkim do ich zakończenia. Problemy te były spowodowane różnymi czynnikami, kataklizmami w społeczeństwie. Dotyczy to również wydarzeń niedawnej w tym czasie I wojny światowej oraz walk o wyzwolenie państwa na Ukrainie w latach 1917-1921. Utworzenie w 1923 r. Wołyńskiej Komisji Pomocy Dzieciom spowodowało zmniejszenie rozwoju bezdomności dzieci w regionie, utworzono wiele instytucji do życia takich dzieci.
Keywords: anomalie społeczne, Żytomierszczyzna, władza radziecka, bezdomność dzieci, internat, kolonia

PROBLEM OCHRONY DZIEDZICTWA HISTORYCZNO-KULTUROWEGO W MUZEUM WALKI WYZWOLEŃCZEJ UKRAINY W PRADZE (1939-1945)

Nataliia Voron

aspirantka Katedry Historii Ukrainy, Etnologii i Krajoznawstwa Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia M.P. Drahomanowa (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0682-4444
Anotation. W artykule scharakteryzowano problem zachowania dziedzictwa historyczno-kulturowego w Muzeum Walki Wyzwoleńczej w Pradze i jego znaczenie dla dalszego badania prawdziwej, niesfalsyfikowanej historii Ukrainy. Autor zauważa, że było to jedno z głównych zadań działalności Muzeum. Szczegółowo ujawniono, które źródła dotyczące historii Rewolucji Ukraińskiej w latach 1917-1921, Ukrainy Karpackiej, emigracji ukraińskiej zostały zebrane i zachowane przez pracowników i dobroczyńców Muzeum w okresie II wojny światowej. Na podstawie źródeł archiwalnych i dziedzictwa historiograficznego autor wyciąga wnioski, że obecność źródeł materialnych i pisanych uniemożliwia fałszowanie ważnych stron historii i kultury Ukrainy. To właśnie materiały zebrane w Muzeum Walki Wyzwoleńczej Ukrainy pozwalają współczesnym naukowcom zbadać szeroki zakres działań ukraińskiej emigracji w Czechosłowacji i ukraińskiej historii w ogóle.
Keywords: dziedzictwo historyczne, materiały archiwalne, emigracja, Ukraina Karpacka, kultura

CHOROBY, PRAKTYKI LECZNICZE I CUDOWNE UZDROWIENIA W ŻYCIU CODZIENNYM PRAWOSŁAWNYCH UKRAIŃCÓW W DRUGIEJ POŁOWIE XVI – XVII WIEKU

Inna Goncharenkо

aspirantka Katedry Historii i Archeologii Mariupolskiego Uniwersytetu Państwowego (Mariupol, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-6759-9976
Anotation. Artykuł poświęcono mało zbadanemu w ukraińskiej historiografii problemowi codziennych praktyk leczniczych ludności prawosławnej wczesnego okresu nowożytnego. Dzięki zastosowaniu metod narracyjnych, historyczno-genetycznych, retrospektywnych i porównawczych analizowane są poglądy wykształconych kręgów społeczeństwa prawosławnego (duchowieństwa, szlachty, arystokracji, kozaków, mieszczan) na chorobę, strategie lecznicze i praktyki oparte na literaturze prawosławnej, podręcznikach lekarskich, wspomnieniach i tym podobnych. Okazało się, że kościół prawosławny miał znaczący wpływ na kształtowanie poglądów na temat choroby i praktyk leczniczych, obowiązkowym elementem uzdrowienia był cud. Jednocześnie w społeczeństwie rozpowszechniono alternatywne praktyki, ponieważ profesjonalna opieka medyczna była dostępna dla jednostek, a ludność ratowała się przez samoleczenie przy użyciu zarówno roślin leczniczych, jak i raczej egzotycznych magicznych środków.
Keywords: leczenie, kościół prawosławny, zielarz, podręcznik lekarski, cud, choroba, życie codzienne, uzdrowienie

POSTRZEGANIE FORMUŁ AGRESJI JĘZYKOWEJ PRZEZ BIORCÓW: EKSPERYMENT SOCJOLINGWISTYCZNY

Nataliia Yelnikova

starszy wykładowca Katedry Ukrainistyki Wydziału nr 2 Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-5061-8226
Anotation. W artykule podjęto próbę ustalenia, które odpowiednie techniki eksperymentów socjolingwistycznych mogą być odpowiednie podczas badania sytuacji agresji językowej w komunikacji internetowej, a także zbadania sytuacji konfrontacji językowej w zakresie stosowania różnych strategii komunikacyjnych. Sugeruje się, że obecnie jedną z produktywnych metod uzyskiwania danych socjolingwistycznych jest metoda kwestionariusza lub metoda arkusza pytań. Konieczność przeprowadzenia eksperymentu jest spowodowana ciągłą potrzebą opracowania metod eksperymentalnych, które pomogą przewidzieć sytuację agresji językowej i uniknąć negatywnych konsekwencji takiej komunikacji. Zgodnie z wynikami ankietowania założono, że wśród jednostek językowych, które są obiecujące dla tworzenia agresywnej komunikacji, dominują tokeny zawierające negatywną ocenę w bezpośrednim znaczeniu; frazeologizmy o negatywnej treści; konstrukcji wykrzyknikowe wzmacniające negatywną ocenę. Ważną rolę odgrywa syntaktyczna budowa tekstu.
Keywords: komunikacja, dewiacja, agresor językowy, socjolingwistyka, respondent, reakcja

WŁAŚCIWOŚCI PSYCHOMETRYCZNE I WALIDACJA UKRAIŃSKIEJ WERSJI KWESTIONARIUSZA DIADYCZNEGO RADZENIA SOBIE (DCI) G. BODENMANNA

Olena Abramiuk

aspirant Katedry Psychologii Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Iwana Franki (Lwów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-0391-8568
Anotation. Celem niniejszego badania jest walidacja ukraińskiej wersji Kwestionariusza diadycznego radzenia sobie (Dyadic coping Inventory, (DCI)) autorstwa G. Bodenmanna. Metodyka DCI mierzy diadyczne radzenie sobie partnerów, gdy jeden lub obaj partnerzy są zestresowani. Dokładniej, DCI mierzy subiektywną ocenę własnych wysiłków związanych z radzeniem sobie i zachowań radzenia sobie partnera, a także wspólne diadyczne radzenie sobie podczas przeżywania wspólnego stresu. Adaptacja kwestionariusza została przeprowadzona zgodnie ze standardowym algorytmem adaptacji obcojęzycznych metod psychodiagnostycznych: przetłumaczono angielską wersję kwestionariusza na język ukraiński, sprawdzono jego niezawodność retestową, wewnętrzną spójność i walidację. Na podstawie próby 306 par małżeńskich (N=612) na Ukrainie potwierdzono ukraińską wersję DCI poprzez analizę jej struktury czynnikowej i właściwości psychometrycznych. Wyniki potwierdziły teoretycznie przypuszczalną strukturę czynnikową DCI. Ukraińska wersja DCI jest niezawodnym i poprawnym narzędziem do pomiaru diadycznego radzenia sobie w ukraińskich parach małżeńskich.
Keywords: stres, diadyczne radzenie sobie, kwestionariusz diadycznego radzenia sobie (DCI), właściwości psychometryczne, pary małżeńskie

KSZTAŁTOWANIE POTENCJAŁU PRZYWÓDCZEGO W OKRESIE DOJRZEWANIA ZA POMOCĄ TRENINGU SPOŁECZNO-PSYCHOLOGICZNEGO

Anastasiia Baranova

aspirantka Katedry Psychologii Instytutu Szkolenia Kadr Państwowej Służby Zatrudnienia Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-7195-5803
Anotation. W artykule przedstawiono opracowany program szkolenia kształtowania potencjału przywódczego w okresie dojrzewania „Lider Jest w Każdym z Nas”, którego celem jest zwiększenie motywacji do aktywnej pozycji przywódczej, ukierunkowanie na sukces i wynik, rozwój zdolności organizacyjnych, komunikacyjnych, kreatywnego myślenia, chęci aktywnej samorealizacji. Program szkolenia społeczno-psychologicznego został opracowany na podstawie badań i opracowanego modelu społeczno-psychologicznych czynników kształtowania potencjału przywódczego w okresie dojrzewania. Weryfikacja hipotez roboczych badania jest przewidziana poprzez opracowanie i wdrożenie społeczno-psychologicznego programu szkoleniowego w pracy szkoły średniej. W artykule przedstawiono szczegółowy rozwój programu szkoleniowego ze szczegółowym opisem każdej z jego części. Całkowita objętość programu składa się z 16 godzin, są to 8 zajęć po 2 godziny. Program może być wykorzystywany w pracy instytucji edukacyjnych: szkoły, liceum, gimnazjum i college’u.
Keywords: trening społeczno-psychologiczny; potencjał przywódczy; aktywna pozycja przywódcza; ukierunkowanie na wynik; zdolności organizacyjne; zdolności komunikacyjne; kreatywne myślenie

PODEJŚCIE KOMPLEMENTARNE W BADANIACH TEORII I HISTORII STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH NA POZIOMIE METAPARADYGMATYCZNYM

Alla Zheliezko

doktor nauk historycznych, docent Katedry Studiów Międzynarodowych i Humanistycznych Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia M.P. Drahomanowa (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3664-986X
Anotation. Artykuł uzasadnia znaczenie zastosowania podejścia komplementarnego w poszukiwaniu nowego zestawu narzędzi metodologicznych w badaniach teorii i historii stosunków międzynarodowych. Rozważono integracyjne podejścia do badania teorii i historii poznania w sferze stosunków międzynarodowych, które wymagają nowego teoretycznego zrozumienia i poszukiwania nowoczesnych narzędzi metodologicznych z nauk pokrewnych. Okazało się, że metodologia badań w stosunkach międzynarodowych w różnych kierunkach interakcji między podmiotami stosunków międzynarodowych odnosi się do usystematyzowanych i skodyfikowanych sposobów testowania teorii. Badanie bardzo złożonych i różnych systemów stosunków międzynarodowych w warunkach szczególnie historycznych i ich transformacja wymaga połączenia modeli teoretycznych i metodologicznych istniejących paradygmatów z budową schematu macierzy relacji między podmiotami stosunków międzynarodowych odpowiedniej epoki historycznej.
Keywords: komplementarność, jedność metateoretyczna, algorytm analizy stosunków międzynarodowych

TECHNOLOGIA INFORMACYJNA W ZARZĄDZANIU DZIAŁALNOŚCIĄ PRZEDSIĘBIORSTWA

Liudmyla Kysh

doktor nauk ekonomicznych, docent Katedry Informatyki i Cybernetyki Ekonomicznej Winnickiego Narodowego Uniwersytetu Rolniczego (Winnica, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3664-3871
Anotation. Dzisiaj bardzo ważne jest określenie kluczowych pozycji przedsiębiorstw przemysłowych we wskazanych obszarach, aby kształtować strategiczne trajektorie rozwoju biznesu, którego udana działalność innowacyjna determinuje wzrost gospodarczy i dobrobyt całej światowej gospodarki. To strategiczne zarządzanie pozwala nowoczesnym przedsiębiorstwom i organizacjom nie tylko zapewnić uzyskanie pożądanego rezultatu w warunkach cyfryzacji wszystkich procesów biznesowych, ale także położyć podwaliny pod innowacyjny rozwój, który zapewnia wysoki poziom konkurencyjności światowej gospodarki. Cyfryzacja jest jednym z głównych czynników wzrostu gospodarczego i konkurencyjności przedsiębiorstw. Wykorzystanie technologii cyfrowej pozwala przedsiębiorstwom ze wszystkich sektorów gospodarki rozwijać się szybciej, lepiej i wydajniej. Budzi to szerokie zainteresowanie koncepcją gospodarki cyfrowej i cyfryzacji. Celem niniejszego badania jest potrzeba identyfikacji kierunków pokonywania przeszkód i wyzwań wynikających z cyfryzacji na działalność przedsiębiorstw. Celem tego badania jest analiza wpływu cyfryzacji na przedsiębiorstwa oraz naukowe uzasadnienie strategii radzenia sobie z wyzwaniami i przeszkodami rozwojowymi.
Keywords: transformacja, przedsiębiorczość, stymulacja, procesy innowacyjne, cyfryzacja

MOTYWACYJNE ASPEKTY WYBORU PRZEZ MŁODZIEŻ FIRM TELEKOMUNIKACYJNYCH JAKO SFERY BIZNESU I TWÓRCZOŚCI

Vita Goian, Oles Goian

Vita Goian, doktor nauk w zakresie komunikacji społecznej, profesor, kierownik Katedry Sztuki Filmowej i Telewizyjnej Instytutu Dziennikarstwa Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Tarasa Szewczenki (Kijów, Ukraina)
Oles Goian, doktor nauk filologicznych, profesor, kierownik Katedry Komunikacji Telewizyjnej i Radiowej Instytutu Dziennikarstwa Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Tarasa Szewczenki (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1207-3800, ORCID ID: 0000-0002-4264-2613
Anotation. Artykuł mówi o nowoczesnym rozumieniu pojęć „telewizja” i „komunikacja radiowa” w kontekście zrozumienia roli technologii, postępu mediów i sztuki audiowizualnej, podstawowych aspektów teorii dziennikarstwa telewizyjnego, współczesnych koncepcji dziennikarstwa naukowego i edukacyjnego oraz reprezentacji młodzieży w telewizji i komunikacji radiowej jako sferze twórczej, przedsiębiorczej i zawodowej. Za pomocą metod ankietowych, obserwacyjnych i wywiadowczych przez autorów artykułu zgromadzono informacje podczas komunikacji ze studentami wiodących ukraińskich wyższych szkół dziennikarskich w latach 2020-2021, co przyczyniło się do realizacji celów i zadań badania. Celem artykułu jest określenie poziomu motywacji młodzieży do wyboru komunikacji telewizyjnej i radiowej jako dziedziny aktywności zawodowej, potencjalnego miejsca pracy, możliwego rodzaju własnej działalności gospodarczej, ostatecznie realizacji ambicji twórczych.
Keywords: Telewizja, komunikacja radiowa, reklama telewizyjna i radiowa, rynek telewizyjny i radiowy, wykształcenie w zakresie telewizji i radia, studencka publiczność telewizyjna i radiowa, monitoring audycji telewizyjnej i radiowej

POWOŁANIE PAŃSTWA W ZAKRESIE OCHRONY PRAW CZŁOWIEKA

Tetiana Hulatkan

aspirantka Katedry Teorii i Filozofii Prawa Narodowego Uniwersytetu Prawniczego imienia Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1580-7718
Anotation. Prawa człowieka są uniwersalne: są prawem każdego człowieka i nikt nie powinien na nie zasługiwać; prawa człowieka są nie do przyjęcia: nikt nie może stracić tych praw tak samo, jak przestać być człowiekiem; prawa człowieka są niepodzielne: nikt nie może zdecydować, że którekolwiek z praw są mniej ważne. Tak więc prawa człowieka nie są przyznawane przez żadne władze, państwo powinno je tylko zagwarantować. Państwa mają obowiązek prawny do ochrony praw człowieka, zagwarantowania każdej osobie możliwości realizacji swoich praw. Wiele krajów przystąpiło do międzynarodowych traktatów o prawach człowieka, prawa zapisane są w krajowych konstytucjach i ustawodawstwie, a za naruszenie przewidziano odpowiedzialność. Pomimo nierównomiernego poziomu ochrony praw człowieka w każdym państwie, wiele rządów na świecie wdraża polityki i programy poprawiające dobrobyt swoich obywateli. Wsparcie międzynarodowe, wewnętrzna presja ze strony różnych organizacji może pozytywnie zmienić sytuację.
Keywords: prawa człowieka, państwo, obowiązki państwa, prawa negatywne, obowiązki, ochrona praw

CHARAKTERYSTYKA KRYMINALISTYCZNA ŚLEDZTWA W ZAKRESIE PRZYWŁASZCZENIA, PRZEJĘCIA MIENIA WOJSKOWEGO PRZEZ NADUŻYCIE STANOWISKA SŁUŻBOWEGO POPEŁNIONEGO PRZEZ URZĘDNIKÓW WOJSKOWYCH

Valerii Demianovskyi

aspirant Katedry Postępowania Karnego i Kryminalistyki Wydziału nr 1 Instytutu Kształcenia Specjalistów dla Jednostek Narodowej Policji Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Lwów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-4177-9992
Anotation. W artykule omówiono zagadnienia teoretyczne związane z charakterystyką kryminalistyczną przywłaszczenia, przejęcia mienia wojskowego przez nadużycie stanowiska służbowego, popełnione przez urzędnika wojskowego. Szczegółowo przeanalizowano takie elementy charakterystyki kryminalistycznej, jak: sposób przygotowania, popełnienia i ukrycia przestępstwa, środowisko popełnienia przestępstwa, tożsamość przestępcy, przedmiot przestępstwa, typowe ślady przestępstwa. Przeanalizowano opinie krajowych i zagranicznych naukowców, specjalistów w dziedzinie prawa karnego, postępowania karnego, kryminalistyki i badań dotyczących kryminalistycznej charakterystyki wojskowych przestępstw karnych. Został sformułowany cel badania, a mianowicie szczegółowa analiza głównych elementów charakterystyki kryminalistycznej przywłaszczenia, przejęcia mienia wojskowego przez nadużycia, popełnione przez urzędnika wojskowego, co znacznie pomoże śledczym, detektywom i innym jednostkom w ich praktycznej działalności w dochodzeniu przestępstw w tym kierunku.
Keywords: mienie wojskowe, wykroczenie karne, postępowanie karne, tożsamość sprawcy, ślady, sposób popełnienia

PERIODYZACJA ROZWOJU PRAWA INWESTYCYJNEGO W TRANSPORCIE LOTNICZYM (POWIETRZNYM)

Iryna Dodenko

aspirantka Katedry Prawa Gospodarczego Narodowego Uniwersytetu Prawniczego imienia Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-3357-1884
Anotation. Kwestia periodyzacji regulacji prawnych określonego rodzaju stosunków społecznych stale pojawia się w literaturze prawniczej. Dziś naukowcy prawnicy podkreślają periodyzację rozwoju prawa inwestycyjnego bez określania sfery gospodarczej, dla której inwestowane są takie środki, a także rozpoczynają odliczanie od uzyskania niepodległości przez Ukrainę. Dlatego istnieje pilna potrzeba w wyznaczonych okresach rozwoju prawa inwestycyjnego. Artykuł poświęcono kwestii określenia głównych okresów rozwoju ustawodawstwa inwestycyjnego w dziedzinie transportu lotniczego w czasach ZSRR do momentu powstania niepodległej Ukrainy. Osobno rozważa się kwestię sposobu regulowania realizacji transportu lotniczego, zarówno na poziomie międzynarodowym, jak i w okresie istnienia ZSRR. Autor łączy regulację prawną transportu lotniczego z „zarodkami” realizacji sposobów inwestowania środków w określony obszar działalności gospodarczej o znaczeniu społecznym.
Keywords: prawo inwestycyjne, inwestycje, regulacje prawne, transport lotniczy, lotnictwo cywilne, towarzystwa lotnicze

BEZPOŚREDNI DOSTĘP ŚLEDCZEGO DO SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH AGENCJI RZĄDOWYCH: NIUANSE PROCEDURALNE GROMADZENIA DOWODÓW

Valeriia Zhukova

aspirant Katedry Postępowania Karnego Narodowej Akademii Spraw Wewnętrznych (Kijów, Ukraina), detektyw Krajowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy
ORCID ID: 0000-0003-4124-7985
Anotation. artykuł poświęcono badaniu proceduralnych zasad gromadzenia dowodów w postępowaniu karnym poprzez bezpośredni dostęp śledczego do zautomatyzowanych systemów informacyjnych i referencyjnych, rejestrów i banków danych (dalej razem i każdy osobno – systemy informacyjne, SI) organów państwowych. Zauważono, że detektywi z Krajowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy mają prawo bezpośredniego dostępu do własności intelektualnej organów państwowych na podstawie ustawy profilowej. Przeprowadzono analizę uzyskiwania informacji z własności intelektualnej w zakresie takich metod gromadzenia dowodów, jak eksterminacja, odbiór i kontrola dokumentów, tymczasowy dostęp do dokumentów. Podsumowano, że zgodnie z prawem nie ma potrzeby sądowego zezwolenia na tymczasowy dostęp do dokumentów w przypadku uzyskania informacji przez detektywa w SI. Sformułowano wniosek o celowość przeprowadzenia kontroli dokumentów elektronicznych w SI, wyrażono sugestie dotyczące niezbędnych składników protokołu kontroli.
Keywords: detektyw, śledczy, Biuro Antykorupcyjne, zbieranie dowodów, system informacyjny

ORYGINALNE (INNOWACYJNE) LEKI JAKO PRZEDMIOT ZAKUPU NA PODSTAWIE UMÓW DOSTĘPU ZARZĄDZANEGO

Oleksandr Zosymenko

aspirant Naukowo-Badawczego Instytutu Własności Intelektualnej Narodowej Akademii Nauk Prawnych Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0001-6375-0691
Anotation. Artykuł naukowy ujawnia kwestie związane z zastosowaniem na Ukrainie nowego mechanizmu prawnego dostępu do leków, a mianowicie umowy dostępu zarządzanego. Badany jest przedmiot zakupu na podstawie umów dostępu zarządzanego. Autor podkreślił podejścia w określaniu kryteriów innowacyjności, według których leki można zaliczyć do kategorii oryginalnych (innowacyjnych) leków. Przeanalizowano przepisy krajowych aktów prawnych dotyczących umów dostępu zarządzanego, definicje terminów lek i oryginalny (innowacyjny) lek. Zbadano zagraniczne doświadczenia w podejściu do definiowania kryteriów nowości, korzyści, według których lek należy do innowacji, oraz legislacyjne utrwalenie klasyfikacji innowacji w sferze farmaceutycznej. Na podstawie przeprowadzonych badań sformułowano propozycje poprawy obowiązujących przepisów.
Keywords: umowa dostępu zarządzanego, oryginalny (innowacyjny) lek, kryteria innowacyjności, nowość farmaceutyczna, nowość farmakoterapeutyczna, korzyści terapeutyczne

TREŚĆ UMOWY O POWIERZENIE GRANTU

Mariia Kostiv

aspirant Naukowo-Badawczego Instytutu Prawa Prywatnego i Przedsiębiorczości imienia akademika F.H. Burchaka Narodowej Akademii Nauk Prawnych Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-8478-1056
Anotation. W artykule autor bada cechy umowy o powierzenie grantu, w szczególności jej istotne warunki. Szczególną uwagę zwrócono na badanie pojęcia grant i jego natury prawnej. Stwierdzono, że grant to środki przyznane w sposób nieodwołalny, na czas określony, na realizację celów wyznaczonych przez dobroczyńcę, wymagające sprawozdania z ich wykorzystania. Ponadto w artykule omówiono problematyczne kwestie procesu wyboru odpowiedniego prawa do umowy o powierzenie grantu w przypadku, gdy jedna ze stron jest zagranicznym dobroczyńcą.
Keywords: grant, umowa o powierzenie grantu, darowizna na cele charytatywne, treść umowy, istotne warunki umowy

TREŚĆ I MODELE SUKCESJI KONSTYTUCYJNEJ W PODSTAWOWYCH PRZEPISACH PRAWA KRAJÓW EUROPEJSKICH

Mykhailo Kuian

aspirant Instytutu Prawodawstwa Rady Najwyższej Ukrainy (Kijów, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0002-1913-5277
Anotation. Artykuł bada treść i modele sukcesji konstytucyjnej w podstawowych przepisach prawa krajów europejskich. Treść sukcesji konstytucyjnej jest rozpatrywana w kontekście określonych w aktach konstytucyjnych podstaw wcześniejszego ustania władzy prezydenta i powierzenia jego obowiązków innym urzędnikom organów państwowych. Rozważono trzy główne modele sukcesji konstytucyjnej, realizowane w aktach konstytucyjnych krajów europejskich. Pierwszy model wiąże się z tymczasowym wykonywaniem władzy prezydenta przez przewodniczącego jednej z izb parlamentu. W ramach drugiego modelu rozważane są uprawnienia prezydenta, które z odpowiednich powodów mogą zostać powierzone rządowi lub szefowi rządu. Trzeci model charakteryzuje zastąpienie urzędu prezydenta wiceprezydentem. Akcentuje się brak bezpośredniego związku danego modelu sukcesji z odtworzoną w konstytucji formą rządów w państwie i podkreśla ich korelację z zasadą podziału władzy państwowej.
Keywords: sukcesja konstytucyjna, rodzaje sukcesji konstytucyjnej, modele sukcesji konstytucyjnej, wcześniejsze ustanie władzy prezydenta, zastąpienie urzędu prezydenta, tymczasowe wykonanie uprawnień prezydenta

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY NIEWAŻNOŚCI HIPOTEKI

Olga Lipatnikovа

aspirantka Katedry Prawa Cywilnego nr 1 Narodowego Uniwersytetu Prawniczego imienia Jarosława Mądrego (Charków, Ukraina)
ORCID ID: 0000-0003-0058-8572
Anotation. Praca ujawnia współczesną problematykę jednego z powszechnych rodzajów zabezpieczeń – hipoteki, na płaszczyźnie jej nieważności. Podkreślono ogólne i specjalne podstawy nieważności hipoteki. Autorka zwróciła uwagę na specyfikę praktyki sądowej w sprawach o stwierdzenie nieważności hipoteki. Za ogólną podstawę nieważności umowy kredytu hipotecznego autor uznał nieprzestrzeganie w umowie wszystkich istotnych warunków, które są określone przez prawo jako wiążące. Przeanalizowano związek nieważności umowy kredytu hipotecznego i sumiennego zachowania jej stron przy zawieraniu umowy na przykładzie przeniesienia do hipoteki nieruchomości stanowiącej własność wspólną. Zbadano specyfikę skutków uznania hipoteki za nieważną, zastosowanie przedawnienia do roszczeń o stwierdzenie nieważności hipoteki, procedurę obliczania okresu przedawnienia.
Keywords: prawo zobowiązań; zastaw; hipoteka; zabezpieczenie wykonania zobowiązania; nieważność