Journal №7 (75) / 2025|KELM

WYKAZ ZAŁĄCZONYCH PLIKÓW

TECHNOLOGIE CHMUROWE JAKO NARZĘDZIE ANALIZY FINANSOWEJ I EKONOMICZNEJ W KSZTAŁCENIU ZAWODOWYM PRZYSZŁYCH EKONOMISTÓW

Tetiana Stoliarova

kandydat nauk pedagogicznych, docent, docent katedry nauk komputerowych i systemów informacyjnych Państwowego Uniwersytetu Handlowo-Ekonomicznego (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0006-8463-495X

Anotation. Artykuł podkreśla problem integracji technologii chmurowych (CT) z kształceniem zawodowym przyszłych ekonomistów w obecnych warunkach. Istotność tematu wynika z potrzeby kształcenia specjalistów, którzy posiadają umiejętności pracy z platformami (AWS, Azure, Google Cloud), współpracy w czasie rzeczywistym i zgodności (RODO, cyberbezpieczeństwo) w pracy z poufnymi danymi finansowymi. W badaniu wykorzystano analizę i syntezę systemową, analizę porównawczą w celu uzasadnienia, a także eksperyment pedagogiczny i metody socjologiczne (ankiety) studentów. Zaproponowano kompleksowy model optymalizacji, który obejmuje podejście hybrydowe (Cloud Sandbox), analizę wielochmurową oraz wykorzystanie Flipped Classroom do przejścia do uczenia się zorientowanego na studium przypadku z pełnym cyklem analizy w chmurze. Zastosowanie proponowanych podejść pozwala na przekształcenie CT z narzędzia pomocniczego w główne narzędzie kształtowania kluczowych kompetencji analitycznych i FinOps. Perspektywy dalszych badań obejmują opracowanie wiarygodnych wskaźników oceny kompetencji FinOps oraz szczegółową analizę metod bezpiecznej migracji i integracji danych między różnymi dostawcami usług w chmurze w celu zminimalizowania ryzyka uzależnienia od jednego dostawcy (Vendor Lock-in).
Keywords: technologie chmurowe, profesjonalne szkolenia ekonomistów, analiza finansowa i ekonomiczna, przetwarzanie w chmurze, wsparcie metodologiczne, uczenie się oparte na analizie przypadków, kompetencje cyfrowe

DOŚWIADCZENIA ŚWIATOWE W ZAKRESIE SZKOLENIA NAUCZYCIELI W ZAKRESIE WYKORZYSTANIA TECHNOLOGII WIRTUALNYCH W EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ

Liubov Tokar, Viktoriia Ishchuk

Liubov Tokar, doktor filozofii, kierownik katedry teorii, metodologii i technologii edukacji przedszkolnej Komunalnej instytucji szkolnictwa wyższego „Winnicki Kolegium Humanistyczno-Pedagogiczne” (Winnica, Ukraina)
Viktoriia Ishchuk, asystent katedry teorii, metodologii i technologii edukacji przedszkolnej Komunalnej instytucji szkolnictwa wyższego „Winnicki Kolegium Humanistyczno-Pedagogiczne” (Winnica, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0003-4817-0909, ORCID ID: 0009-0008-3164-9167

Anotation. Artykuł poświęcony jest analizie światowych doświadczeń w szkoleniu nauczycieli przedszkolnych w zakresie wykorzystania technologii wirtualnych w działalności zawodowej. Zastosowano metodę porównawczą do porównania modeli krajowych, podejście strukturalno-funkcjonalne do identyfikacji kluczowych komponentów programów oraz metodę generalizacji do sformułowania wniosków. Przeanalizowano programy edukacyjne wiodących uniwersytetów w Europie, Ameryce Północnej, Azji i Oceanii. Stwierdzono, że skuteczne programy obejmują kompetencje technologiczne, pedagogiczne projektowanie środowiska wirtualnego, zrozumienie cech wiekowych dzieci, etykę cyfrową, współpracę z rodzinami oraz praktykę refleksyjną. Skuteczne są uczenie symulacyjne, uczenie się oparte na projektach, uczenie mieszane oraz uczenie się we wspólnotach praktyki. Określono perspektywy adaptacji międzynarodowych doświadczeń na Ukrainie poprzez opracowanie krajowych ram kompetencji cyfrowych, modernizację programów edukacyjnych i tworzenie specjalistycznych laboratoriów.
Keywords: kompetencje cyfrowe, kształcenie zawodowe nauczycieli, międzynarodowe modele uczenia się, rzeczywistość wirtualna, innowacje edukacyjne, przyszli nauczyciele, kompetencje technologiczne, projektowanie pedagogiczne

KSZTAŁTOWANIE SIĘ UKRAIŃSKIEJ SZTUKI MURALI OD LAT 90. DO 2010 ROKU: OD SZTUKI UNDERGROUNDOWEJ DO SZTUKI PUBLICZNEJ

Hanna Bitaieva

młodszy pracownik naukowy działu strategii kulturowych, inicjatyw i technologii, Instytutu Problemów Sztuki Współczesnej Narodowej Akademii Sztuk Pięknych Ukrainy (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0003-4551-1325

Anotation. Artykuł analizuje powstawanie i ewolucję ukraińskiej sztuki murali od początku lat 90. do drugiej połowy lat 2010. jako konsekwentny proces transformacji od subk ulturowego graffiti do instytucjonalnie uznanych murali publicznych. Rozważane są etapy powstawania sztuki ulicznej na tle postsowieckiej transformacji przestrzeni miejskiej, działalność kluczowych stowarzyszeń artystycznych (Interesni Kazki, PSY/PSK, Kailas-V itp.), rola Kijowa jako centralnego ośrodka eksperymentów, a także regionalna dyfuzja sztuki murali do innych miast Ukrainy. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ wydarzeń społeczno-politycznych (Rewolucja Godności, wojna na wschodzie Ukrainy) na treść i funkcje murali, pojawienie się murali upamiętniających i artywistycznych, a także kształtowanie infrastruktury percepcji (festiwale, szlaki turystyczne, mapy turystyczne, projekty kuratorskie). Pokazano, że w latach 2010. sztuka muralna na Ukrainie nabiera cech pełnoprawnej sztuki publicznej o wyraźnym potencjale społecznym, upamiętniającym i identyfikacyjnym.
Keywords: sztuka muralna, street art, graffiti, sztuka publiczna, przestrzeń miejska, Rewolucja Godności, festiwale sztuki muralnej, artywizm

JĘZYKOWO-KULTUROWA REKONSTRUKCJA STEREOTYPÓW NA PODSTAWIE MATERIAŁU WERBALIZATORÓW POJĘCIA SOLDAT (WOJSKO) W NIEMIECKOJĘZYCZNYM DYSKURSIE MEDIALNYM

Alla Andrukhovych

starszy wykładowca katedry języków romańsko-germańskich Narodowej Akademii Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0001-9806-1669

Anotation. Artykuł poświęcony jest kompleksowej analizie teoretycznych, językoznawczych i dyskursywnych podstaw stereotypizacji, ze szczególnym uwzględnieniem językowej reprezentacji i struktury poznawczej stereotypów związanych z koncepcją SOLDAT (wojsko) w niemieckojęzycznym dyskursie medialnym. Artykuł podsumowuje główne podejścia do interpretacji stereotypu jako wielopoziomowej struktury kognitywno-językowej, ukształtowanej na styku indywidualnej wiedzy, modeli kulturowych i praktyk medialnych. Zastosowanie analizy językoznawczokulturologicznej, kognitywno-interpretacyjnej, korpusowej i dyskursywnej pozwoliło zidentyfikować kluczowe mechanizmy stereotypizacji – ramowanie, ewaluację, metaforyzację i powtórzenie. Podstawę metodologiczną stanowią metody językoznawczo-kulturologiczne, kognitywno-interpretacyjne, analiza treści, metody korpusowe oraz analiza dyskursywna, które umożliwiają rekonstrukcję aksjologicznych, pojęciowych i dyskursywnych parametrów stereotypu. Wykorzystując niemieckojęzyczne teksty medialne, określono specyfikę językowej obiektywizacji stereotypów związanych z wojskową grupą społeczną, ukształtowano językowo-kulturowy profil stereotypu oraz opisano jego strukturę poznawczą, uwzględniając prototypy, ramy i scenariusze. Wyniki badań pogłębiają zrozumienie roli języka w konstruowaniu wiedzy, medialnej reprodukcji znaczeń kulturowych oraz rzeczywistości społecznej.
Keywords: stereotyp, stereotypizacja, dyskurs medialny, analiza lingwo-poznawcza, lingwokulturologia, pojęcie, rama, aksjologia, analiza dyskursu

AUTORSTWO JAKO USŁUGA: TWÓRCZOŚĆ WOŁODYMYRA TYMCZUKA W KONTEKŚCIE METAFIZYKI UKRAIŃSKIEGO BAROKU

Liudmyla Kotvytska

magister nauk filologicznych, Ukraiński Wolny Uniwersytet (Monachium, Niemcy)

ORCID ID: 0009-0005-2406-8397

Anotation. Artykuł analizuje twórczość poetycką Wołodymyra Tymczuka w kontekście metafizyki ukraińskiego baroku. Na podstawie analizy porównawczej twórczości poety z twórczością autorów ukraińskiego baroku, analizuje się przejawy cech jednego z najstarszych gatunków – poezji metafizycznej – we współczesnej liryce wojskowej, filozoficznej, obywatelskiej, pejzażowej i religijnej Wołodymyra Tymczuka. Rozważana jest koncepcja autorstwa jako służby.
Keywords: poezja wojskowa, dyskurs wojskowy, metafizyka, tradycja ukraińskiej poezji barokowej, autorstwo jako służba, Wołodymyr Tymczuk

POKONYWANIE RÓŻNIC W KULTURACH PRAWNYCH: TRANSFORMACJA JĘZYKÓW ROMAŃSKICH, GERMAŃSKICH I UKRAIŃSKICH TERMINOLOGIA PRAWNICZA W DYSKURSIE DYPLOMATYCZNYM

Olga Ponomarenko, Yurii Sereda

Olga Ponomarenko, kandydat nauk filologicznych, docent, docent Katedry Filologii Angielskiej i Komunikacji Międzykulturowej, Instytutu Nauczania i Badań Filologicznych Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki (Kijów, Ukraina)
Yurii Sereda, kandydat nauk prawnych, docent, docent katedry prawa administracyjnego i finansowego, Narodowy Uniwersytet Bioresursów i Gospodarki Środowiskowej Ukrainy (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0003-0634-208X, ORCID ID: 0000-0001-5244-3573

Anotation. W niniejszym badaniu analizuje się wpływ zmian językowych na terminologię prawną w dyskursie dyplomatycznym, ze szczególnym uwzględnieniem języków romańskich (francuskiego, hiszpańskiego, włoskiego) oraz analizę porównawczą języka angielskiego, niemieckiego i ukraińskiego. Wykorzystując podejście terminologii porównawczej oparte na korpusie oraz wiedzę z zakresu tłumaczeń prawniczych i prawodawstwa wielojęzycznego, badanie analizuje mechanizmy takie jak kalka, zapożyczenia, zmiany semantyczne i stabilizacja frazeologiczna w traktatach, komunikatach i protokołach. Analiza pokazuje, że romański i germański leksykon prawniczy zachowuje silny wpływ koncepcyjny w rejestrach dyplomatycznych poprzez zapożyczenia leksykalne i wyrażenia formułkowe. Wielojęzyczność instytucjonalna w organizacjach takich jak Unia Europejska i Organizacja Narodów Zjednoczonych promuje terminologię hybrydową i częściową standaryzację, jednocześnie tworząc nowe niespójności między systemami prawnymi. Ukraińska terminologia dyplomatyczna selektywnie integruje modele romańskie i germańskie z rodzimymi ramami pojęciowymi, tworząc bogate funkcjonalnie, ale czasami nieekwiwalentne, pary terminów. Wyniki badania podkreślają potrzebę tworzenia zasobów terminologicznych opartych na korpusach, zorientowanych funkcjonalnie, aby zapewnić przejrzystość i spójność w wielojęzycznej komunikacji dyplomatycznej.
Keywords: terminologia prawnicza w dyskursie dyplomatycznym, tłumaczenie, języki romańskie i germańskie, hybrydowość terminologiczna, dyskurs ukraiński

DEKOLONIZACJA PRZESTRZENI I DYSKURSU: POLITYKA JĘZYKOWA UKRAINY W DZIAŁANIU

Natalya Oliynyk, Olena Morozova

Natalya Oliynyk, kandydat nauk filologicznych, docent, docent katedry języka angielskiego biznesowego i tłumaczeń Charkowskiego Uniwersytetu Narodowego im. W. N. Karazina (Charków, Ukraina)
Olena Morozova, doktor nauk filologicznych, profesor, profesor katedry filologii angielskiej i metodyki nauczania języka obcego Uniwersytetu Narodowego im. W. N. Karaza w Charkowie (Charków, Ukraina), wykładowca katedry studiów środkowo-, wschodnio- i północnoeuropejskich Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej (Vancouver, Kanada)

ORCID ID: 0000-0001-8650-8646, ORCID ID: 0000-0002-7223-0337

Anotation. Artykuł analizuje dziedzictwo kulturowe jako strategiczną przestrzeń oporu na Ukrainie podczas szeroko zakrojonej wojny Rosji z Ukrainą. Opierając się na teorii postkolonialnej, krytycznej analizie dyskursu i badaniach nad dziedzictwem, autor dowodzi, że dziedzictwo nie jest bierną ofiarą, lecz aktywnym mechanizmem przeciwdziałania wpływom imperialnym. Badanie koncentruje się na trzech kluczowych interwencjach państwa: reformie ortograficznej z 2019 roku, mającej na celu przezwyciężenie sowieckich nawarstwień językowych; resemantyzacji kijowskiego Łuku Przyjaźni Narodów; oraz szeroko zakrojonej reformie toponimicznej w Charkowie, która zastępuje oznaczenia imperialne oznaczeniami upamiętniającymi i geopolitycznymi. Dzięki tym strategiom Ukraina na nowo analizuje normy językowe, pamięć publiczną i przestrzeń miejską, przywracając symboliczną suwerenność i kształtując dekolonialną tożsamość kulturową. Wyniki pokazują, że dziedzictwo funkcjonuje jako narzędzie odporności ideologicznej, pozwalając ukraińskiemu społeczeństwu opierać się narzuconym narracjom, przywracać ciągłość historyczną i potwierdzać podmiotowość w materialnym i dyskursywnym wymiarze wojny.
Keywords: dziedzictwo kulturowe, dekolonizacja, polityka językowa, opór symboliczny, toponimia

KORUPCJA W CZASIE WOJNY NA PEŁNĄ SKALĘ: POLITYCZNY, EKONOMICZNY I SPOŁECZNY WYMIAR ZAGROŻENIA

Vladyslav Pustovar

doktorant Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych Ukraińskiego Uniwersytetu Państwowego im. Michała Dragomanowa (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0001-9790-0210

Anotation. Celem badania jest uogólnienie wpływu korupcji na funkcjonowanie państwa ukraińskiego w czasie wojny na pełną skalę oraz identyfikacja kluczowych zagrożeń dla obronności, stabilności gospodarczej i politycznej. Przeanalizowano transformację praktyk korupcyjnych i cechy ich przejawów w stanie wojennym. Wyniki pokazują, że wojna zwiększyła podatność na korupcję, powodując pojawienie się nowych nadużyć w obszarach zamówień obronnych, logistyki humanitarnej, mobilizacji i odbudowy. Jednocześnie wzrosło znaczenie kontroli publicznej, mediów i wolontariuszy, co częściowo kompensuje ograniczenia mechanizmów oficjalnych. Ustalono, że korupcja podważa zdolności obronne, komplikuje logistykę, pogarsza jakość decyzji i stwarza zagrożenia dla zaufania międzynarodowego, co może zniechęcać do pomocy zagranicznej i inwestycji oraz wpływać na realizację programów humanitarnych i odbudowy. Wnioski podkreślają, że minimalizacja korupcji jest kluczowym warunkiem zwycięstwa i pomyślnej odbudowy powojennej. Wzmocnienie potencjału instytucjonalnego, przejrzystości i międzynarodowego monitoringu powinno stać się podstawą nowego systemu integralności i odporności państwa.
Keywords: korupcja, stan wojenny, zamówienia publiczne na cele obronne, słabość instytucjonalna, polityka antykorupcyjna, procesy mobilizacyjne, szara strefa, narzędzia kontroli cyfrowej

MECHANIZMY LEGISLACYJNE I MODELE KONCEPCYJNE DOSKONALENIA KOMPETENCJI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W KONTEKŚCIE DECENTRALIZACJI WŁADZY

Anastasia Vandyak

student pierwszego roku studiów doktoranckich Zachodnioukraińskiego Uniwersytetu Narodowego (Ternopil, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0003-5880-8627

Anotation. Artykuł poświęcony jest badaniu instrumentów prawnych i podejść teoretycznych do rozszerzania uprawnień organów samorządu terytorialnego w kontekście wdrażania reformy decentralizacyjnej. Przeanalizowano aktualny stan regulacji prawnych i prawnych kompetencji samorządu terytorialnego, wskazano główne sprzeczności i luki w ustawodawstwie, które utrudniają efektywne funkcjonowanie instytucji samorządowych. W artykule przeprowadzono analizę porównawczą zagranicznych doświadczeń w decentralizacji władzy w krajach europejskich, w szczególności modeli organizacji samorządu terytorialnego w Polsce, Francji i krajach skandynawskich. Wskazano na udane praktyki konsolidacji legislacyjnej kompetencji gmin, które można dostosować do realiów krajowych, uwzględniając specyfikę ustroju państwa. Uzasadniono możliwość wdrożenia zasady pomocniczości jako fundamentalnego kryterium podziału funkcji między władze centralne i lokalne.
Keywords: samorząd terytorialny, decentralizacja władzy, kompetencje organów samorządu terytorialnego, mechanizmy legislacyjne, podział władzy, zasada pomocniczości, autonomia finansowa, wspólnoty terytorialne, administracja publiczna, zdolność instytucjonalna, regulacje konstytucyjne i prawne, relacje międzyrządowe, delegowane uprawnienia

GROMADZENIE DOWODÓW W POSTĘPOWANIU CYWILNYM: PROBLEMY TEORETYCZNE I REGULACYJNE

Oksana Grabovska

doktor nauk prawnych, profesor, profesor katedry postępowania cywilnego Instytutu Nauczania i Badań Prawa Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki w Kijowie (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0003-4590-2000

Anotation. Artykuł przedstawia naukową analizę specyfiki regulacji prawnej gromadzenia dowodów w postępowaniu cywilnym, jej wpływu na wnioski teoretyczne dotyczące treści tego zjawiska prawnego, a także na kwalifikację modelu postępowania cywilnego na Ukrainie. Ustalono, że w Kodeksie postępowania cywilnego Ukrainy (zwanym dalej „KPK Ukrainy”) kategoria „gromadzenie dowodów” jest używana w różnym znaczeniu, co prowadzi do nieporozumień i niepewności prawnej. W szczególności kategoria prawna „gromadzenie dowodów” jest używana przez ustawodawcę: 1) w celu zwrócenia uwagi organów ścigania na fakt, że w postępowaniu cywilnym gromadzenie dowodów nie jest obowiązkiem sądu, lecz nadrzędnym prawem (obowiązkiem) stron i innych uczestników sprawy, co wynika z ich interesu prawnego w wynikach postępowania, zasad kontradyktoryjności postępowania cywilnego, obowiązku przedstawienia wszystkich dostępnych dowodów w sposób i w terminach określonych przez prawo lub sąd oraz niezatajania dowodów; 2) w kontekście wniosku sądu o przeprowadzenie dowodu; 3) jako element merytoryczny instytucji postanowień sądowych w postępowaniu cywilnym itp. Wymaga to opracowania propozycji mających na celu wyeliminowanie różnic teoretycznych i udoskonalenie regulacji prawnej instytucji dowodu w sprawach cywilnych.
Keywords: postępowanie cywilne, Kodeks postępowania cywilnego Ukrainy, postępowanie kontradyktoryjne, dowody, dowody

AKTUALNY STAN I TRENDY W BADANIACH NAUKOWYCH NAD ZASADAMI PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

Natalia Hryshyna

kandydat nauk prawnych, docent, kierownik Katedry Dyscyplin Państwowo-Prawnych Uniwersytetu Narodowego im. W. N. Karaza w Charkowie (Charków, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0001-6828-5338

Anotation. W artykule przeanalizowano aktualny stan i wiodące trendy w naukowym rozumieniu zasad prawa administracyjnego na Ukrainie. Przedstawiono ewolucję doktrynalnych idei dotyczących tych zasad: od ich ogólnej interpretacji teoretycznej po kształtowanie się koncepcji sektorowych i podsektorowych, w których zasady te nabierają praktycznego znaczenia dla działalności administracji publicznej. Uzasadniono, że reforma administracyjna, decentralizacja i procesy integracji europejskiej zwiększyły potrzebę doprecyzowania systemu i treści tych zasad oraz zbadania mechanizmów ich wdrażania w stanowieniu prawa i jego egzekwowaniu, przede wszystkim w procedurach administracyjnych, przyjmowaniu aktów administracyjnych, wykonywaniu uprawnień dyskrecjonalnych, świadczeniu usług administracyjnych oraz realizacji funkcji kontrolnych i nadzorczych. Skupiono się na wyzwaniach związanych z cyfryzacją administracji publicznej i wykorzystaniem nowych technologii w działalności organów publicznych. Przedstawiono kierunki dalszych badań naukowych.
Keywords: zasady prawa, zasady prawa administracyjnego, badania naukowe, administracja publiczna, reforma administracyjna, decentralizacja, procedura administracyjna, integracja europejska

TYPOWE SYTUACJE ŚLEDCZE W POCZĄTKOWEJ FAZIE ŚLEDZTWA W SPRAWIE PRZESTĘPSTW KORUPCYJNYCH POPEŁNIONYCH PRZEZ FUNKCJONARIUSZY ORGANÓW ŚCIGANIA

Vitaliy Drozd

kandydat nauk prawnych, pracownik naukowy laboratorium badawczego ds. zapobiegania przestępstwom kryminalnym wydziału nr 3 Donieckiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych (Kropywnytski, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0002-3872-8879

Anotation. W artykule przeanalizowano typowe sytuacje śledcze, jakie pojawiają się w trakcie śledztwa w sprawie przestępstw korupcyjnych popełnionych przez funkcjonariuszy organów ścigania, oraz scharakteryzowano ich znaczenie dla wyboru taktyki postępowania przygotowawczego. Sytuację śledczą rozpatruje się jako dynamiczny stan śledztwa na określonym etapie postępowania karnego, który kształtuje się pod wpływem kombinacji czynników obiektywnych i subiektywnych, determinowanych statusem służbowym sprawcy, jego uprawnieniami oraz charakterem dostępnych informacji o zdarzeniu. Szczególną uwagę zwrócono na znaczenie środków operacyjno-rozpoznawczych i tajnych działań dochodzeniowo-śledczych (rozpoznawczych) w dokumentowaniu przejawów korupcji, w szczególności w przypadkach przygotowania do popełnienia przestępstwa lub braku informacji o tożsamości sprawcy. Stwierdzono, że wykorzystanie systemu typowych sytuacji śledczych pozwala na optymalizację planowania śledztwa, zwiększenie skuteczności ujawniania czynów korupcyjnych oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu materiału dowodowego w postępowaniu karnym tej kategorii.
Keywords: sytuacja śledcza, typowe sytuacje śledcze, przestępstwa korupcyjne, funkcjonariusz organów ścigania, postępowanie przygotowawcze, zadania taktyczne, tajne działania śledcze (poszukiwawcze), środki operacyjnoposzukiwawcze

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA W OCHRONIE ZDROWIA JAKO PRZEDMIOT BADAŃ EKONOMICZNYCH I PRAWNYCH

Oleksandr Mykhailichenko

doktorant Katedry Prawa Gospodarczego i Postępowania Gospodarczego Instytutu Nauczania i Badań Prawa Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki, analityk ds. rynku usług medycznych i innowacyjnych technologii w organizacji pozarządowej „Kijowski Instytut Interesu Narodowego” (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0008-2652-2890

Anotation. Artykuł analizuje innowacyjne działania w dziedzinie ochrony zdrowia (MedTech) jako przedmiot badań ekonomicznych i prawnych na Ukrainie. Autor bada znaczenie MedTech w kontekście wojny na szeroką skalę, reformy medycyny oraz przyjęcia nowych aktów prawnych. Koncentruje się na interdyscyplinarnym charakterze MedTech, który łączy aspekty medyczne, prawne i ekonomiczne. Wskazuje na główne cechy stosunków prawnych w dziedzinie MedTech: podmioty (szpitale, pacjenci, instytucje naukowe), przedmiot, podmiot i metody regulacji. Szczególną uwagę poświęcono podejściu naukowemu ukraińskich badaczy, w szczególności koncepcji „żywotnego bezpieczeństwa” V. Pashkova, która łączy innowacje medyczne z bezpieczeństwem narodowym. Analizuje istniejące problemy: brak finansowania, przestarzały sprzęt, luki w regulacjach prawnych itp. MedTech wymaga również konsolidacji doktrynalnej i wsparcia państwa jako kluczowego czynnika efektywności opieki zdrowotnej i konkurencyjności technologicznej Ukrainy.
Keywords: prawo gospodarcze, prawo handlowe, prawo medyczne, działalność innowacyjna w dziedzinie ochrony zdrowia, MedTech, technologie medyczne, reforma medycyny, rynek usług medycznych na Ukrainie

ROLA FIRM ZAJMUJĄCYCH SIĘ PRYWATNĄ DZIAŁALNOŚCIĄ WOJSKOWĄ I OCHRONIARSKĄ W REALIZACJI STRATEGII SIŁOWEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ PAŃSTW NARODOWYCH

Oleksandr Savka

kandydat nauk prawnych, adiunkt na katedrze działalności organów ścigania i przeciwdziałania korupcji, Naukowo-Dydaktycznego Instytutu Prawa im. Włodzimierza Wielkiego PrJSC „Wyższa Szkoła Międzyregionalna Akademia Zarządzania Kadrami” (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0000-0002-1723-3412

Anotation. W artykule przeanalizowano rolę firm zajmujących się prywatnymi działaniami wojskowymi i ochroniarskimi w realizacji strategii siłowej polityki zagranicznej państw narodowych. Przeprowadzono badanie różnych form i metod uczestnictwa firm zajmujących się prywatnymi działaniami wojskowymi i ochroniarskimi, a także przeanalizowano ewolucję i ekspansję ich działalności. Zidentyfikowano zmiany w strategiach i taktykach stosowanych przez te firmy, a także ich wpływ na przebieg tych konfliktów. Zidentyfikowano trzy główne formy uczestnictwa firm zajmujących się prywatnymi działaniami wojskowymi i ochroniarskimi w konfliktach zbrojnych. Stwierdzono, że zaangażowanie firm zajmujących się prywatnymi działaniami wojskowymi i ochroniarskimi w celu wsparcia regularnych jednostek wojskowych zostało zainicjowane przez Stany Zjednoczone Ameryki i państwa NATO. Ponadto, stosunek liczby prywatnych wykonawców do liczby żołnierzy armii amerykańskiej stale rośnie.
Keywords: prywatne działania wojskowe i ochroniarskie, konflikt zbrojny, wróg w chmurze, prawo międzynarodowe, strategia siłowa, polityka zagraniczna, międzynarodowe prawo karne

BEZPOŚREDNI CEL LUDOBÓJSTWA: AKTUALNE PROBLEMY DEFINICYJNE

Mykola Umanets

doktorant na Wydziale Prawa Karnego Narodowego Uniwersytetu Prawniczego im. Jarosława Mudrego (Charków, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0004-6938-787X

Anotation. Artykuł poświęcony jest definicji bezpośredniego celu ludobójstwa. W procesie badawczym zastosowano metody analizy i porównania w celu ustalenia przedmiotów przestępstw przewidzianych w części 1 i części 2 artykułu 442 Kodeksu karnego Ukrainy, ich porównania i określenia różnic. Na podstawie wyników analizy części 1 artykułu 442 Kodeksu karnego Ukrainy ustalono główny bezpośredni cel ludobójstwa, zidentyfikowano pięć form ludobójstwa i określono ich główny bezpośredni cel, dodatkowy główny bezpośredni cel i dodatkowy fakultatywny cel bezpośredni. Określono również główny bezpośredni cel przestępstwa, o którym mowa w części 2 artykułu 442 Kodeksu karnego Ukrainy, i wyciągnięto wniosek dotyczący jego odmienności od głównego bezpośredniego celu ludobójstwa. Proponuje się wyodrębnienie części 2 artykułu 442 Kodeksu karnego Ukrainy w osobnym artykule.
Keywords: prawo karne, ludobójstwo, przestępstwo, przedmiot przestępstwa

ZAPOBIEGANIE DEFRAUDACJI W SFERZE DZIAŁALNOŚCI URZĘDOWEJ W STANIE WOJENNYM: WYTYCZNE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ I KIERUNKI REFORM NA UKRAINIE

Ivan Shekun

doktorant Naukowo-Badawczego Instytutu Prawa Publicznego (Kijów, Ukraina)

ORCID ID: 0009-0001-0366-8546

Anotation. Artykuł poświęcony jest analizie problemu defraudacji mienia przez urzędników na Ukrainie w stanie wojennym oraz określeniu europejskich wytycznych integracyjnych dotyczących reformy systemu zwalczania tego typu przestępstw. Biorąc pod uwagę znaczne zasoby mobilizowane przez państwo i partnerów międzynarodowych, a także uproszczenie procedur zamówień publicznych w czasie wojny, ryzyko nadużyć, marnotrawstwa i defraudacji znacząco wzrasta. Artykuł przedstawia treść europejskich podejść do kwalifikacji karno-prawnej defraudacji, kontroli integralności instytucjonalnej i zapobiegania konfliktom interesów, a także analizuje zalecenia GRECO, Dyrektywę (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony sygnalistów oraz kluczowe standardy Unii Europejskiej w dziedzinie polityki antykorupcyjnej. Szczególną uwagę zwrócono na potrzebę udoskonalenia ukraińskiego prawa karnego, wprowadzenia wewnętrznych systemów zgodności w organach rządowych, odpolitycznienia śledztw i zwiększenia kompetencji zawodowych instytucji antykorupcyjnych. W artykule podkreślono, że wdrożenie europejskich norm i praktyk przyczyni się do zmniejszenia podatności sektora publicznego na korupcję, wzmocnienia kontroli nad wykorzystaniem zasobów obronnych i humanitarnych oraz zapewnienia rzeczywistego ugruntowania zasad przejrzystości i pewności prawa. Proponowane środki mają strategiczne znaczenie dla wzmocnienia praworządności i zbliżenia Ukrainy do standardów UE.
Keywords: integracja europejska, defraudacja w sferze działalności urzędowej, polityka antykorupcyjna, Unia Europejska, urzędnik, stan wojenny